گیاه منداب یا اروگولا چیه و چطور کاشته می‌شه؟

گیاه اروگولا یا اروکا بیشتر به عنوان یک سبزی در آشپزی و تهیه سالاد استفاده می‌شود. بذر این گیاه حدود 45 درصد اسید اروتیک  و 9 درصد گادلوئیک اسید دارد. این گیاه در مناطق غربی و مرکزی اروپا، آسیا، شمال آمریکا و استرالیا و حتی در مناطقی از آفریقا دیده می‌شود.

منشا گیاه منداب یا اروگولا در ایران

گیاه اروگولا یا اروکا بیشتر به عنوان یک سبزی در آشپزی و تهیه سالاد استفاده می‌شود. بذر این گیاه حدود 45 درصد اسید اروتیک  و 9 درصد گادلوئیک اسید دارد. گیاه اروگولا یا منداب (Eruca Sativa) از مناطق مدیترانه ای و غربی آسیا منشا یافته است و در آن مناطق همچنان به صورت یک گیاه علفی وحشی دیده می‎‌شود. این گیاه در مناطق غربی و مرکزی اروپا، آسیا، شمال آمریکا و استرالیا و حتی در مناطقی از آفریقا دیده می‌شود. کاشت اروگولا ابتدا از مناطق شمالی و ساحلی آفریقا، و شرق مدیترانه شروع شد و کم کم گسترش پیدا کرد. همچنین در مناطق غرب آسیا و هند هم وجود داشته است.

کاربرد های گیاه اروگولا

گیاه اروگولا یا منداب یک محصول باستانی است و در یونان باستان، هم برای استفاده از روغن و هم برگ آن کاشت می‌شده است. در مناطق غربی آسیا و شمال هند بیشتر برای به دست آوردن روغن کاشته می‌شد. از این گیاه به عنوان یک گیاه دارویی در درمان بیماری عفونت های چشمی و مشکلات معده و کلیه استفاده می‌شود. همچنین در بیماران دارای اوره بالا هم مفید است. از روغن اروکا در ماساژ بدن و التیام آسیب های پوستی استفاده می‌شود. روغن دانه آن دارای اسید اروتیک است که در صنعت برای روانکاری قابل استفاده است.

ماده اروسین که از هیدرولیز آنزیمی گلوکواروسین موجود در دانه های اروکا به دست می‌آید در کمک به کنترل بیماری هایی مانند سرطان استفاده می‌شود.

اروگولا

تولید گیاه منداب

گیاه اروگولا یک گیاه محبوب در مناطق مدیترانه ای و سودان است. در سودان سالانه در حدود 3000 هکتار با روش آبیاری و بیشتر برای تولید برگ کاشته می‌شود. بیشتر در بازار های محلی به فروش می‌رسد. در کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی در تهیه سالاد کاربرد زیادی دارد.

هر 100 گرم از برگ های تازه گیاه اروگولا دارای 91.8 گرم آب، 2.7 گرم پروتئین، 0.2 گرم چربی، 3.7 گرم کربوهیدرات، 0.9 گرم فیبر، 352 میلی گرم کلسیم، 46 میلی گرم فسفر، 0.8 میلی گرم آهن است. ترکیبی از نوعی ماده گلوکوزیدی باعث ایجاد بوی این گیاه شده است.

دانه دارای 35 تا 45 درصد اسید اروتیک و 7.3 تا 9.8 درصد گادولئیک اسید است.

شکل ظاهری گیاه آروگولا

گیاهی یک ساله و علفی به طول 80 تا 100 سانتی متر است و چند ساقه دارد. ساقه براق و داری پرز های مویی زبری است. برگها متناوب و دارای دمبرگ هستند البته برگهای بالایی دمبرگ ندارند. اندازه برگها 12 در 4 سانتی متر است و به طور منظم و دندانه دار است. ساقه گل در انتهای ساقه تشکیل می‌شود. گلها دو جنسی، منظم، و فاقد کاسبرگ هستند.

رشد گیاه آروگولا

جوانه زنی بذرها در دمای 25 درجه سانتی گراد در حدود یک روز و در دماهای پایین تر 2 تا 3 روز طول می‌کشد. برداشت اولین برگ های روزت اروگولا حدود 3 تا 4 هفته بعد از جوانه زدن بذر اتفاق می‌افتد. البته حدود یک ماه بعد از جوانه زنی اگر برداشت نشود گل هم تولید می‌کند و سه هفته بعد از گلدهی بذر تولید می‌شود. این گیاه برای رشد به نور آفتاب نیاز دارد.

ز

تکثیر و کشت گیاه

بذر های این گیاه در پشته های باریک با فاصله 15 تا 22 سانتی متر از هم و به صورت مستقیم در خاک کاشته می‌شوند. برای داشتن عملکرد خوب در هر متر مربع حدود 100 گیاه مناسب است، در در ایتالیا تراکم کشت حدود 300 گیاه در متر مربع کاشته می‌شود. مقدار بذر مورد نیاز برای کاشت گیاه منداب یا اروگولا به روش ردیفی 20 کیلو گرم در هکتار و برای کشت دستپاش 50 تا 80 کیلو گرم در هکتار است. برای تولید بذر و در نهایت روغن فاصله بین گیاهان بیشتر و مقدار بذر در هکتار هم کمتر خواهد بود. زمان کاشت گیاه اروگولا در مناطق نیمه گرمسیری در اواخر زمستان تا اوایل بهار، در طول فصل مرطوب با دمای ملایم  و در

خاک حاصلخیز کاشته می‌شود. برای بهتر جوانه زدن بذرها باید روی آنها از یک لایه خاک سبک و غربال شده استفاده کرد.

نگهداری بذرهای کاشته شده

گیاه اروگولا نسبتا به شوری خاک مقاوم است، معمولا خاک های شور در لایه های بالایی خاکهای بایر یا بیابانی وجود دارند و بر جوانه زنی بذور و رشد گیاهچه تاثیر منفی دارد. برخی کشاورزان با اولین آبیاری باعث شسته شدن شوری از سطح خاک خواهند شد. آبیاری های بعدی به خصوص در خاکهای شور باید به طور مرتب و با فواصل 3 تا 4 روز از هم انجام شوند. در زمان ابتدایی رشد این گیاه به آبیاری کمی نیاز دارد. به دلیل سرعت رشد بالایی که دارد زیاد به مبارزها علف های هرز نیاز ندارد. برای داشتن عملکرد بهتر در زمان آماده سازی زمین از کودهای آلی به مقدار 25 تا 50 تن در هکتار نیاز دارد. همچنین به مقداری اوره حدود 100 کیلو گرم در هکتار 3 هفته بعد از کاشت نیاز دارد. البته سایه و کود نیتروژن زیاد باعث ایجاد شدن برگهای خیلی شکننده می‌شود و طعم سبزی کم می‌شود. برای تولید بذر و روغن به میزان کمتری کودهای نیتروژنی نیاز دارد.

اروکا

سالاد اروگولا

برداشت سبزی اروگولا یا منداب

زمان برداشت حدود 3 تا 6 هفته بعد از کاشت است زمانی که برگها جوان هستند، برگها و جوانه های تازه برداشت می‌شوند. در زمان برداشت تعدادی از برگهای قدیمی برای تولید برگها و جوانه های جدید نگه داشته می‌شود. اگر در زمان برداشت خیلی عمیق و از انتها برداشت شود گیاه از بین می‌رود. قبل از گلدهی می‌توان 2 تا 3 بار برداشت انجام داد. البته بیشتر کشاورزان در انتها گیاه را در زمین رها کرده تا برای سال آینده بذر تولید کنند. گیاه اروگولا معمولا در باغچه های خانگی بعنوان سبزی برگی شبیه کاهو در سالاد کاشته می‌شود. این گیاه به عنوان علوفه و کود سبز در حاصلخیزی خاک مزارع هم استفاده است.

عملکرد کاشت گیاه اروگولا یا منداب

عملکرد مناسب برای گیاه اروگولا 12 تا 16 تن در هکتار است، که بیشتر آن از برداشت اول به دست می‌آید. در هندوستان میزان عملکرد دانه اروگولا یا منداب 350 تا 1000 کیلو گرم در هکتار است.

نگهداری برگهای تازه در کیسه های پلاستیکی به مدت 2 تا 3 روز و در دمای 0 درجه سانتی گراد است به همین دلیل بیشتر به صورت سبزی و تازه خوری استفاده می‎‌شود.

منابع :

sciencedirect

plantuse


منبع : امداد کشاورز
تاریخ مطلب : ۱۳۹۸/۱۲/۰۵