کودهای زیستی باکتریایی

با افزایش مقدار مصرف انواع کودها در واحد سطح که باعث بالا رفتن هزینه های تولید و افزایش آلودگی محیط زیست و به خطر افتادن سلامتی انسان ها شده است تلاش برای جایگزین کردن کودهای شیمیایی ادامه دارد. امروز از کودهای زیستی با منشا باکتر،قارچ، جلبک یا دیگر موجودات خاکزی باعث افزایش جذب عناصر غذایی توسط گیاهان شده است.

کودهای زیستی باکتریایی

با افزایش مقدار مصرف انواع کودها در واحد سطح که باعث بالا رفتن هزینه های تولید و افزایش آلودگی محیط زیست و به خطر افتادن سلامتی انسان ها شده است تلاش برای جایگزین کردن کودهای شیمیایی ادامه دارد. امروز از کودهای زیستی با منشا باکتر،قارچ، جلبک یا دیگر موجودات خاکزی باعث افزایش جذب عناصر غذایی توسط گیاهان شده است. کودهای زیستی با منشا باکتریایی مانند ریزوببیوم، آزوسپیریلیوم، ازتوباکتر و سودوموناس از جمله مهم ترین و پر کاربردترین کودهای در جهان هستند. باکتری های ریزوسفر یا همیار ممکن است به صورت آزاد در خاک وجود داشته باشند و با استفاده از یک یا چند مکانیزسم خاص اعث بهبود شاخص های رشد و نمو گیاهی می‌شود. تاثیرباکتری های محرک رشد بر گیاه به عواملی مانند بافت خاک، pH،رطوت، سطح حاصلخیزی و شرایط اب و هوایی محیط رشد گیاه بستگی دارد. مهم ترین ساز و کار ها تاثیر باکتری های ریزوسفری محرک رشد گیاه عبارتند از: فراهمی زیستی عناصر معدنی با تثبیت زیستی نیتروژن و محلول کردن فسفر و پتاسیم، مهار زیستی عوامل بیماری زا با تولید پادزی های زیستی و تولید مواد تنظیم کننده رشد مانند اکسین ها، جیبرلین ها و سایتوکینین ها.

اثرات باکتری های محرک رشد گیاه

افزایش قابل توجه رشد در گیاهان تلقیح شده

کاهش برخی بیماری های گیاهی

تولید هورمون های محرک رشد و در نتیجه بهبود جذب عاصر غذایی توسط گیاهان

تحریک ژن های دفاعی گیاه برای فعال کردن مکانیسم های دفاعی گیاه

تولید برخی مواد آنتی بیوتیک

کود باکتریایی

مهم ترین کودهای زیستی باکتریایی

ریزوبیوم

این باکتری روی ریشه بقولات مانند لوبیا، یونجه، شبدر، نخود، عدس و ماش تولید گرده می‌کند. این باکتریها در غده ها ازت موجود در هوا را گرفته و به صورت آمونیوم تثبیت می‌کنند. آمونیوم تولیدی هم توسط خود باکتری و هم گیاه مورد استفاده قرار  می‌گیرد.

ازتوباکتر

ازتوباکترها اغلب به حالت آزاد در سطح زمین و قسمت زیر ریزوسفر وجود دارند. با افزایش عمق جمعیت ازتوباکترها کاهش می‌یابد. درجه حرارت مناسب برای فعالیت میکروارگانیسم ها 20 تا 30 درجه سانتی گراد است. به دلیل هوازی بودن ازتوباکتر این میکروارگانیزم نمی‌تواند شرایط بی هوازی را تحمل کند. بهترین رطوبت برای فعالیت این نوع باکتری رطوبت ظرفیت مزرعه است به همین دلیل این باکتری در نزدیکی ریشه گیاهان بیشتر دیده می‌شود.

کود ازتوباکتر

آزوسپیریلیوم

این باکتری جزء باکتری های گرم منفی، خمیده و هوازی است که هم به صورت آزاد و هم به صورت همیار در گیاهان مختلف تثبیت ازت انجام می‌دهد.

سودوموناس

خانواده سودوموناس گروه مهمی از باکتری های گرم منفی هستند. اعضای این گروه به فراوانی در محیطهای طبیعی مانند آب، خاک، و حتی همراه با گیاهان و حیوانات به صورت میکروفلور نرمال و یا به عنوان عامل بیماری زا یافت می‌شوند. این باکتریها به دلیل هوازی بودن نقش موثری در چرخه کربن دارند. سودوموناس ها با استقرار در ریشه گیاهان از راههای مختلفی رشد آنها را تحریک می‌کنند. این باکتری ها با مکانیزم های مختلفی مانند هورمونهای گیاهی و سیدوفورها، کنترل عوامل بیماری زای خاکزاد و ایجاد مقاومت سیستمیک در گیاهان باعث تحریک و تقویت رشد گیاه می‌شوند. سودوموناس ها به دلیل توانایی در تولید دامنه وسیعی از تنظیم کننده های رشد گیاه، ترکیب آهنو جذب کلات کننده آهن، تولید اسیدهای آلی و در نهایت کنترل زیستی عوامل بیماری زای گیاهی دارای اهمیت فراوان است.

منبع

آشنایی با کودهای زیستی باکتریایی- مدیریت ترویج کشاورزی-1396


منبع : آشنایی با کودهای زیستی باکتریایی- مدیریت ترویج کشاورزی-1396
تاریخ مطلب : ۱۳۹۹/۰۶/۱۰