کشت سبزیجات بـرگی

 سبزیجات برگی گروهی از گیاهان هستند که از برگ آنها به عنوان سبزي خوردن و آشپزی، استفاده غذایی می‌گردد. سبزیجات برگی به دلیل تامین انواع ویتامین، عناصر غذایی، فیبر و غیره اهمیت زیادي در تغذیه و سلامتی انسان دارند.

کشت سبزیجات بـرگی

اهمیت سبزیجات برگی

 سبزیجات برگی گروهی از گیاهان هستند که از برگ آنها به عنوان سبزي خوردن و آشپزی، استفاده غذایی می‌گردد. سبزیجات برگی به دلیل تامین انواع ویتامین، عناصر غذایی، فیبر و غیره اهمیت زیادي در تغذیه و سلامتی انسان دارند. با توجه به تغییر شیوه زندگی در جامعه امروزي ضروري است جیره غذایی کم انرژي اما مفید داشته باشد. سبزیجات برگی به علت داشتن کالري کم و فیبر زیاد، مانع چاقی شده و از بیماریهاي شهری (یبوست،دیابت و غیره) پیشگیري می‌کند. خوشبختانه در سالهاي اخیر در اکثر باغچه هـاي منـازل روسـتایی و شهري سبزي کشت مـی شـود و لازم اسـت ایـن فرهنـگ همچنـان ترویج شود.

سبزیکاري در باغچـه منـزل عـلاوه بـر تولیـد محصـول مطمئن و سالم ، نوعی تفریح و سرگرمی نیز می باشد. صورت کشت و توجه بیشتر به محصولات سبزي و صیفی که تا مین کننده ویتامین فیبر و املاح مورد نیاز بدن هستند، مانع سوء تغذیه و فقر غذائی شده و تاثیر قابل توجهی در کاهش و پیشگیري بیماریها و در نتیجه موجب کاهش هزینه هاي مصرف دارو و درمان شده و در نهایت باعث سلامتی جامعه می شود.

نکته مهم در مصرف سبزیجات برگی این است که پس از شستن تا حد امکان به صورت تازه خوري و بطور مداوم مصرف شوند. لازم به ذکر است بر اساس اعلام دانشگاه علوم پزشکی، مصرف سبزیجات تولیدي استان به علت اینکه از آب رودخانه، چاه و چشمه سالم و بهداشتی آبیاري می‌شوند، از نظر بهداشتی هیچ مشکلی ندارند.

مهم‌ترین سبزیجات برگی

  1. سبزیجات برگی بهاره شامل : ریحان، تربچه، تره و غیره
  2. سبزیجات برگی پائیزه شامل : شاهی، تره ، جعفري، گشنیز، اسفناج، شنبلیله، تربچه،کاهو، کلم پیچ، کرفس، نعناع و غیره.

تهیه بستر و کاشت سبزیجات

تهیه بستر مناسب کاشـت تـاثیر زیـادي در افـزایش کمـی و کیفـی سبزیجات دارد. بافت خاك زمین سبزیکاري بایستی متوسط، نفـوذ پذیر و مواد آلی و غذائی زیادي داشته باشد. بـراي اینکـار ضـروري است کود حیوانی گاوي و یا گوسفندي پوسیده (که قبلا در محلـی آب گرفته شده باشد) به مقدار حدود 6-4 کیلو گرم در هر متر مربع و 2-1 کیلوگرم کـود مرغـی بـه زمـین داده شـود. همچنـین کـود شیمیائی با توجه به نتیجه آزمون خاك در صورت کمبود،  به مقـدار 30 تا 40 گرم سولفات پتاسیم، 30-20 گرم سوپر فسفات تریپـل و 5 تا 15 گرم از کودهاي میکرو به ازاي هر یـک متـر مربـع بـه خـاك اضافه گردد و پس از آبیاري و گاو رو شدن شخم زده و قطعه بندي و تسطیح گردد. ضمنا زمین انتخاب شده براي سبزیکاري بایسـتی عـاري از علفهـاي هرز دائمی مانند مرغ و اویارسلام باشد.

کاشت جعفری

کاشت سبزیجات برگی

 زمان کشت مناسب سبزیجات پاییزه در هواي آزاد شهریور تا آبان ماه و براي محصولات بهاره اسفند و فروردین ماه است. زمان کشت خارج از فصل براي پیش رس کردن بر حسب نوع گیاه و نیاز بـازار پـاییز و زمستان می باشد. سبزیجات برگی به روشهاي مختلـف قابـل کشـت هستند، اما بذر پاشی بصورت درهم بیشترین عملکرد را دارد. بـراي اینکار پس از مخلـوط کـردن بـذر بـا مقـداري ماسـه آنهـا را بطـور یکنواخت در سطح باغچه پاشیده و توسـط شـن کـش مقـدار ي زیـر خاك برده می‌شود و یا اینکه روي بذر حدود یک سانتی متـر ماسـه بادي شیرین و یا کود حیوانی کاملا پوسیده پخش میگردد. رعایت تناوب و آیش براي افزایش کمـی و کیفـی محصـول ضـروري است.

کشت سبزیجات

مراقبتهاي زراعی سبزیجات برگی

 با توجه به اینکه سبزیجات گیاهانی حساس هستند براي داشتن تولید مناسب بایستی به خوبی از آنها مراقبت شود. آبیاري بسته به فصل هر 10-2 روز یک مرتبه، وجین علفهاي هرز به طور مرتب، تنک بوته هاي اضافی، پخش کود اوره به صورت سرك به مقدار حدود 30 تا 40 گرم در هر مترمربع به صورت تقسیط در چندین مرحله، مبارزه با آفات و بیماریها و سله شکنی.

 سبزیجات برگی به علت اینکه چین داده و مرتب برداشت می شوند، آفات کمتري به آنها کمتر خسارت زده و نیازي به سمپاشی ندارند.

 برداشت سبزیجات برگــــی

 زمان برداشت بستگی به نوع سبزي دارد و از حدود 25 روز پس از کاشت مانند شاهی، تربچه و چندین ماه مانند کلم ها تا برداشت طول می کشد. بیشتر سبزیجات برگی چین می دهند و پس از چند ماه به بذر می نشیند. براي تداوم امکان برداشت سبزي ترد و تازه، لازم است به فاصله زمانی هر 4 -2 هفته تا زمان مناسب بودن شرایط آب و هوایی،کشت آن تکرار شود. برای برداشت در مرحله اي که برگ لطیف و شاداب است با قیچی، چاقو یا اره تیز برش می شود. در صورتی که کود ازته زیادي به مزرعه داده شده باشد ، براي جلوگیري از تجمع نیترات ضروري است که برداشت بعد از ظهر انجام گیرد. همچنین سبزیجات برگی با کشیدن بوته با ریشه نیز برداشت می شوند. اگر مقدار سبزي تولیدي از مصرف تازه خوري و بازار بیشـتر باشـد، می توان سبزیجاتی مانند : جعفري ، تره ، نعنـاع ، شـوید ، گشـنیز ، شنبلیله و غیره را در محل سایه روي پارچه تمیز پهن کرده و پس از خشک شدن قسمتهاي چوبی آن را حذف و برگهاي خشک شـده را بسته بندي نمود. همچنین می توان به صورت خرد شده و منجمد شده در سردخانه نگهداري و برحسب نیاز بازار عرضه نمـود. ضـمنا ایجـاد تعاونی جهت تامین نهاده ها، تبدیل به سایر فراورده ها، بازار یـابی و بازاررسانی و فروش محصول، ضروري است.

برداشت سبزی

تولید سبزیجات برگی در گلخانه و زیر پوشش پلاستیک

در مواقعی از سال مثل زمستان و اوایل بهار که تولید سبزي تازه کاهش می یابد لازم است با استفاده از گلخانه و تونلهاي پلاستیکی اقدام به تولید نمود. با این روش علاوه بر امکان تولید محصول ترد و تازه، به علت پـیش رس شدن و تولید محصول با عملکرد بالا در زمان خلا بازار  در آمد خوبی عاید تولید کنند گان می گردد. ضمنا با این روش علاوه برامکان تولید در خارج از فصل، مقدار آب مصرفی کاهش مـی‌یابـد. سـبزیجاتی ماننـد : ریحـان ، شاهی ، گشنیز ، جعفري ، شوید، کاهو و به طور کلی اکثر سبزیجات برگـی از مهر تا اردیبهشت ماه بـا کشـت در گلخانـه و زیـر پوشـش پلاسـتیکی زودرس شده و تولید و درآمد آنها افزایش می یابد. با توجه به اهمیت تولید محصول سالم و نقش آن در افزایش فضاي سـبز و سلامتی پیشنهاد می‌گردد، علاوه بر مزارع در بخشی از باغچه هاي منازل و حتی پشت بام منازل ، سبزیجات برگی کشت گردد.

منبع

کشت سبزیجات بـرگی- حمزه علی احمدي و نصرا... مشهدي بندانی


منبع : کشت سبزیجات بـرگی- حمزه علی احمدي و نصرا... مشهدي بندانی
تاریخ مطلب : ۱۳۹۹/۰۲/۱۴