کاشت چغندر لبویی

چغندر لبویی(Beta vulgaris) از سبزیجات فصل خنک است و در مناطقی مانند مناطق مدیترانه ای و مناطق شرقی اندونزی و سواحل غربی اقیانوس اطلس تا جزایر قناری و شمال نروژ وجود داشته است. در کتب تاریخی ابتدا مصرف برگی آن و سپس به مصرف ریشه ای آن اشاره شده است. امروزه بیشتر برای مصرف ریشه ای کشت می‌شود و در سراسر جهان مصرف می‌شود.

چغندر لبویی

چغندر لبویی گیاهی دو ساله است یعنی برای تولید گل و بذر باید دو سال زمان بگذرد. برای برخی ارقام دماهای بین 4 تا 10 درجه سانتی گراد به مدت دو هفته برای تولید گل کافی است. نیاز سرمایی در ارقام گرمسیری بسیار کمتر است. طول روز بلند هم گلدهی را تحریک می‌کند. دماهای بالا در سال اول بعد از کاشت ممکن است باعث گلدهی شوند ولی ارقام برگی به این پدیده زیاد حساس نیستند. گرده افشانی برای تولید بذر با باد انجام می‌شود. گلهای این گیاه شهد تولید می‌کنند و حشرات هم به گرده افشانی آنها علاقمند هستند.  

کاربرد و خواص چغندر لبویی

برگهای چغندر لبویی به عنوان سبزیجات برگی مصرف می‌شود و برگهای جوان گاهی جایگزین اسفناج می‌شوند. از برگها و ریشه های این گیاه به دلیل خواص درمانی در درمان بیماری های عفونی و تومور استفاده می‌شود. از ماده قرمز به دست آمده از ریشه لبو(بتائین) به عنوان رنگ در صنایع غذایی استفاده می‌شود. در کشورهای اروپایی و شمال آمریکا به مقدار زیاد تولید می‌شود. دارای پروتئین، کربوهیدرات، فیبر، کلسیم، فسفر، آهن و تیامین دارد. رنگدانه بتائین ریشه لبو که باعث ایجاد رنگ می‌شود به گرما حساس است.

آب و هوای مناسب برای کشت چغندر لبویی

چغندر لبویی

دماهای بالای 25 درجه سانتیگراد رشد توسعه رنگ ریشه را کاهش می‌دهد. در ارتفاعات 600 تا 1000 متر و در مناطق معتدل گرمسیری قابل کشت است. برگهای چغندر دماهای بالاتر را تحمل می‌کند. چغندر لبویی برای رشد مناسب  به خاک حاصلخیز و مرطوب و دارای زهکشی مناسب نیاز دارد. از نظر اسیدیته خنثی و نزدیک به قلیایی را تحمل می‌کند. اگر در مناطق ساحلی کشت شود تا حدودی به خاک یا آب شور مقاوم است.  

تولید چغندر لبویی

برای کاشت بهتر است بذرها در آب دمای 25 درجه سانیتگراد خیس شوند و در خاک دارای زه کشی کاشته شوند. دمای مناسب برای جوانه زنی 10 تا 29 درجه سانتی گراد است. بذور چغندر لبویی تا 4 سال قابلیت نگهداری دارند. تکثیر وتولید چغندر لبویی بوسیله بذر انجام می‌شود. از بذرهای مونوژرم امروزی استفاده می‌شود. وزن هزار دانه این گیاه 5 تا 10 گرم است . در مناطق گرمسیری تولید بذر سخت است و بذرها وارد می‌شوند. معمولا چغندر لبویی بوسیله بذر تکثیر می‌شود، بذرها در عمق 2 تا 3 سانتی متری و با فاصله بین ردیف 25 تا 30 سانتی متر و فاصله بین بوته 10 تا 20 سانتی متر کاشته می‌شود. برخی از کشاورزان ممکن است چغندر لبویی را نشا کرده و منتقل کنند. بعد از سبز شدن باید تنک شوند. فاصله کشت چغندر لبویی بسته به کاربردآن دارد. اگر برای استفاده از برگهای کوچک آن کاشته می‌شود باید فواصل 12.5 در 5 سانتی متر باشند. برای تولید لبو فاصله بین ردیف 25 سانتی متر و فاصله بین بوته ها 10 تا 13 سانتی متر مناسب است. برای کاربرد آن به شکل سبزیجات برگی به فاصله 15 تا 20 سانتی متر از هم کاشته شود.

تغذیه و کوددهی چغندر لبویی

برای تولید و عملکرد چغندر لبویی نیاز به کودهایی از جمله 100 کیلوگرم کود های ازته، 50 کیلوگرم کودهای فسفره و 200 کیلوگرم کود پتاسیمی در هکتار دارد. کودهای ازته می‌توانند در خاکهای اسیدی به شکل سدیم نیترات مصرف شود. در خاکهای قلیایی به شکل کلسیم نیترات یا سولفات آمونیوم قابل استفاده است. هر 4 تا 6 هفته به کودهای سرک هم نیاز دارد. علاوه بر این از کودهای دارای بر و عناصر کم مصرف هم استفاده شود. در خاکهای دارای بر کم از 10 تا 30 کیلوگرم در هکتار از اسید بوریک یا بوراکس استفاده شود. البته استفاده بی مورد و زیاد از بر باعث مسمومیت می‌شود. برای رشد خوب نیاز به تامین رطوبت کافی دارد. در صورتی که آبیاری یا بارندگی کافی نباشد برگها ممکن است خشبی(زبر و خشن) یا تلخ شوند و در چغندر باغی ممکن است باعث ترک خوردن ریشه ها شود.

آفات و بیماری های گیاه چغندر لبویی

بیماری لکه برگی

معمولا توسط آفات و بیماری های زیادی مورد حمله قرار نمی‌گیرد. ممکن است برگها توسط قارچهای خاکزی مانند سرکوسپورا بتیکولا  آلوده شوند که در نتیجه آن لکه‌های گرد روی برگها از نشانه های آن است بخصوص اگر رطوبت هوا بالا باشد. به همین دلیل در مناطق مرطوب نباید کشت شود یا در صورت کشت هر 7 تا 10 روز از قارچکش استفاده شود. بیماری های دیگر این گیاه سفیدک داخلی است. یکی دیگر از بیماری های این گیاه بوته میری است که توسط قارچهای پیتیوم یا ریزوکتونیا بوجود می‌آید و قبل از کاشت باید بذور را با قارچکش ضدعفونی کرد. لارو تعدادی از حشرات ممکن است با تغذیه از برگها آن را به حالت شبکه ای در بیاورند. در صورت وجود آفات و بیماری‌ها با کارشناسان مربوطه مشورت کنید.

برداشت چغندر لبویی

چغندر

چغندر باغی به همراه برگ برداشت می‌شود و معمولا در دسته های 3 تا 4 تایی دسته بندی می‌شوند. زمان کاشت تا برداشت بسته به اندازه مورد نظر برای برداشت دارد. لبوهای کوچک با قطر 3 تا 4 سانتی متر حدود 2 ماه بعداز کاشت قابل برداشت هستند و برای اینکه اندازه لبوها درشت شود بین 3 تا 4 ماه طول می‌کشد. برداشت برگهای چغندر باغی معمولا 45 روز بعد از کاشت شروع می‌شود و برگهای بیرونی با چاقو برداشت می‌شوند. در مناطق آب و هوایی معتدل گرمسیری اگر روش‌های کاشت به درستی انجام شود میزان 15 تا 25 تن در هکتار عملکرد دارد. عملکرد برگ چغندر باغی بین 100 کیلو گرم در هر 10 متر مربع است.

نگهداری و حمل و نقل گیاه چغندر لبویی

چغندر لبویی می‌تواند بیشتر از 6 ماه در هوای خنک، تهویه مناسب و بدون برگ بماند. دمای مطلوب برای نگهداری چغندر لبویی بین 0 تا 4 درجه سانتی گراد در رطوبت نسبی 90 تا 95 درصد است. چغندر های صنعتی بعد از جوشیدن و پوست گیری و افزودن سرکه و چغندرهای کوچک بعد از ورقه ورقه شدن قابل نگهداری کردن هستند.

دانلود اپلیکیشن مشاوره رایگان کشاورزی

دانلود اپلیکیشن امداد کشاورز

مشاوره رایگان کشاورزی، کشاورزی هوشمند، مشاوره تلفنی کشاورزی، آفت، بیماری، کود، بذر، سم، زراعت، باغداری، زنبورداری، دام، طیور، آبزیان، پرورش قارچ، ماشین آلات، خرید و فروش، محصولات و نهاده‌های کشاورزی، زعفران، پسته، گیاهان دارویی، گاو، گوسفند، میگو، مشاوره رایگان، کشاورزی نوین، کشاورزی آنلاین، کشاورزی مدرن، کارشناس کشاورزی،اخبار کشاورزی، دانلود اپلیکیشن کشاورزی، اپلیکیشن کشاورزی، اپلیکشن آفات و بیماری‌ها، مشاوره رایگان با کارشناس کشاورزی، نرم افزار کشاورزی

منابع

https://uses.plantnet-project.org/en/Beta_vulgaris_(PROTA)

http://www.gardening.cornell.edu/homegardening/scene18f3.html

 


منبع : امداد کشاورز
تاریخ مطلب : ۱۳۹۸/۰۵/۲۰