چطور شپشک رو از بین ببریم؟

یکی از مهم ترین آفات مکنده درختان میوه است و به تمام قسمت‌های هوایی درخت اعم از شاخه، برگ و تنه درختان حمله نموده و از شیره درختان تغذیه می‌کند. در متن تعدادی از شپشک‌های مهم معرفی شده اند.

شپشک واوی سیب

یکی از مهم ترین آفات درختان سیب است و به تمام قسمتهای هوایی درخت اعم از شاخه، برگ و تنه درختان حمله نموده و در سال اول از شاخه های باریک شروع کرده و به تدریج به تنه و میوه‌ها هم حمله می‌کند.

مشخصات آفت شپشک واوی سیب

سپر ماده‌ها قهوه‌ای روشن، گلابی شکل و به شکل حرف واو است. طول سپر 2 تا 3 میلی متر است و در زیر آن حشره ماده قرار دارد که با خرطوم خود از شیره گیاهان تغذیه می‌کند و گیاه به تدریج ضعیف می‌شود. در تمام طول زندگی خود حرکتی نمی‌کند و ثابت است و بدون نیاز به جفت گیری در زیر سپر حدود 5 عدد تخم می‌گذارد، این تخم ها به شکل بیضی هستند.

در پاییز و زمستان به شکل تخم در  زیر سپرها قرار دارند و در بهار و اوایل اردیبهشت ماه با مساعد شدن آب وهوا از تخم ها خارج می‌شوند و بعد از 1 تا 2 روز حرکت روی شاخه‌ها مستقر و ثابت می‌شوند. این آفت در اصفهان دو نسل دارد و نوزادهای نسل دوم در اواخر تیرماه ظاهر می‌شوند و علاوه بر شاخه‌ها به برگها و میوه ها هم حمله می‌کنند.

شپشک واوی
شپشک واوی

مباره با شپشک واوی

هرس شاخه های آلوده و سوزاندن آنها، سمپاشی علیه آفات اگر در زمان باز شدن تخم ها و ظهور پوره‌ها یا نوزادهای جوان باشد موثر می‎‌باشد. حدودا از اواسط اردیبهشت ماه تا اواخر تیرماه و در مناطق سردسیر 20روز دیرتر از این تاریخ مبارزه انجام می‌شود. از سموم فسفره مانند اتیون به مقدار 150 گرم به همراه 200 گرم روغن ولک در 1000 لیتر آب استفاده  می‌شود. از سمومی مانند دورسپان مقدار 1 تا 1.5 در هزار استفاده کنید.

شپشک آرد آلود انگور

یکی از آفاتی که در اکثر مناطق کشت انگور ایران انتشار دارد، شپشک آردآلود می‌باشد. خسارت ناشی از تغذیه پیوسته از شیره گیاه، موجب بدشکلی، توقف رشد،کوتولکی و زردی شاخه و برگ در محل تغذیه میزبان می‌شود. وجود عسلک، ترشحات چسبنده آفت و عدم تبدیل به کشمش در اثر پوسیدگی منجر به کاهش بازار محصول می‌شود.

افزایش جمعیت حشرات ماده بالغ و پوره‌های شپشک آردآلود مو در شرایط تاکستان‌ها تقریبا از اردیبهشت ماه شـروع و تا بعد از برداشت انگور در اواخر تابستان ادامه دارد. جمعیـت‌های آفـت در فصل بهار  بیشتر روی تنه و سپس جوانه‌ها، سرشاخه‌ها و برگها و در نیمه تابستان به دلیل گرما در ناحیه پایینی متمرکز می‌باشد. میزبان این حشره غیر از انگور سایر درختان میوه، غیرمثمر و گیاهان زینتی می‌باشد. این شپشک یکی از آفات مهم انگور در مناطق مدیترانه‌ای، آفریقای جنوبی، پاکستان و آرژانتین است.

مورچه‌ها در انتقال مراحل زیستی آفت از اماکن زمستان‌گذران به روی اندام‌های هوایی و همچنین در طول فصل رشد نقش مهمی دارند. تغییرات شدید دما، رطوبت، بارندگی‌هـای پراکنـده در فصل بهار و فعالیت دشـمنان طبیعـی، از عوامـل مهـم تغییرات جمعیت این آفت در نقاط مختلف کشور می‌باشد. دمای مناسب برای رشد این آفت بین 23 تا 27 درجه سانتی‌گراد و کمترین دمای رشد و نمو آن 17 و بیشترین دمای آن 35 درجه است.

خسارت شپشک آرد آلود انگور

محل قرار گرفتن ماده‌های بالغ و پوره‌ها در محل انشعاب شاخه‌ها، بندها، کنار جوانه‌ها، برگ، میوه و تنه و حتی ریشه درختان انگور می‌باشد. خسارت بیشتر به شکل توقف رشد، کوتولگی و زردی شاخ و برگ در محل تغذیه می‌شود. همچنین این آفت مقادیر زیادی عسلک ترشح می‌کند که باعث رشد قارچ فوماژین و جذب مورچه‌ها و کاهش مقدار فتوسنتز و ضعیف شدن گیاه می‌شود. وجود عسلک به دلیل چسبندگی باعث کاهش بازار پسندی میوه هم می‌شود.

اگر دمای زمستان حدود 15 درجه سانتی‌گراد بود از اواخر زمستان تا اوایل بهار شاخ و برگ و تنه درختان را بررسی و با دقت نگاه کنید.

مبارزه با شپشک آرد آلود انگور

یکی از دشمنان طبیعی این آفت بالتوری سبز و قهوه‌ای و گونه‌های متعدد کفشدوزک‌ها هستند. همچنین زنبورهای خانواده Encyrtidae در مبارزه با آن مفید هستند.

ضدعفونی کردن قلمه‌ها با غوطه ور کردن آنها در آب گرم 52 درجه به مدت 5 دقیقه باعث کاهش رشد این آفت روی آنها می‌شود. هرس سبز و ایجاد تهویه و حذف شاخه‌های بیمار و خشک فراوانی این آفت را کاهش می‌دهد.

شپشک آرد آلود

روغن پاشی زمستانه

 با توجه به محل زمستانگذرانی آفت که در زیر پوستک های ناحیه طوقه و ریشه انگور می باشد، کاربرد روغن زمستانه سبب تلفات جمعیت آفت نخواهد شد. بنابراین بر خلاف سایر شپشک‌ها و سپردارهای نباتی که روغن پاشی زمستانه یکی از روش‌های کنترل آنها می باشد در خصوص این آفت اثربخش نخواهد بود.

یکی از راه‌های کاهش این آفت از بین بردن مورچه‌ها هست که باید در آخر تابستان یا در فصل بهار بعد از بارندگی یا آبیاری از طعمه مسموم برای از بین بردن مورچه ها استفاده شود. طعمه در اوایل صبح یا عصر که مورچه ها بیشترین فعالیت را دارند در نزدیک لانه‌های آنها پخش شود.

ترکیبات طعمه مسموم شامل شکر 25 درصد، اسید بوریک 0.5 درصد یا فیپرونیل(ریجنت) 0.0001 درصد یا اسپینوساد(تریسر) 0.01 درصد استفاده شود.

برای شپشک از چه سمومی استفاده کنم؟

در صورت نیاز به کنترل شیمیایی علیه آفات شپشک آرد آلود، در تاکستان‌هایی که آفت کلیدی خوشه خوار انگور هم وجود دارد، باید سعی نمود سمپاشی‌ها به طور همزمان انجام شود و از سمپاشی‌های جداگانه خودداری شود. سمپاشی در ساعات اولیه صبح و یا غروب انجام شود و در ساعات گرم روز از سمپاشی خودداری شود. یکی از سمومی قابل استفاده می‌باشد اتیون است.

شپشک نخودی

شپشـک‌هاي گياهـي بـا تغذيـه از شـيره گياهـي بـه درختـان ميزبـان خســارت وارد مي‌كننــد. شــکل ديگــر خســارت ايــن آفــات، اختـلـال در انجــام فتوسـنتز و تنفـس به دليـل توليـد عسـلک اسـت. یکی از آفات عمده درختان بادام شپشک نخودی است، که در مناطق غربی کشور گسترده هستند. در مناطق سردسیر پوره سن اول آن در اوایل تیرماه ظاهر می‌شوند.

زندگی آفت شپشک نخودی

زمستان گذرانی به شکل پوره سن دو است در اواسط اردیبهشت حشره نر شروع به پرواز و تولید مثل می‌کنند. حشرات نر بعد از جفت گیری از بین رفته و تا دهم خرداد هیچ حشره نری وجود ندارد. در این زمان حشرات ماده شروع به تخم ریزی در زیر فلس‌ها کرده و کم کم از بین می‌روند. زمان باز شـدن اولين تخم‌هـا و خـروج پوره‌هـاي سـن يك اين آفـت، از اوليـن روزهاي تير مـاه و حداكثر آن نيـز در ده روز اول تيـر ماه اسـت.

شپشک نخودی

پوره‌ها در تابستان شروع به تغذیه کرده و در آخر تابسستان به پوره سن دو تبدیل شده و زمستان گذرانی آنها به این شکل است. در اواخــر فصــل زمســتان پوره‌هــاي ســن دوم از زيــر پوســته پورگــي خــارج می‌شــوند و به طــور دســته جمعي روي شــاخهها بــه حركــت در مي‌آينــد.

مبارزه با شپشک نخودی

در مناطق سردسیر مانند آذربایجان شرقی در دهه اول تیر ماه همزمان با باز شدن تخم ها است در مناطق گرمتر کمی زود انجام می‌شود. هرس شاخه‌های آلوده در بهار. پوره‌هــاي تــازه اســتقرار يافتــه در فصــل تابســتان و نيــز پوره‌هــاي ســن دو را در اواخــر فصــل زمســتان بــرس كــرده و از شــاخه‌ها جــدا کــرد.

توصیه هایی برای مبارزه با انواع شپشک‌ها

برای مبارزه با شپشک سان ژوزه از حشره کش هایی مانند گوزاتیون و اتیون استفاده می‌شود. بهترین زمان مبارزه با آنها در زمان فعالیت پوره‌های سن اول است.

شپشک سن ژوزه

سپردار بنفش
سن ژوزه

استفاده از سمپاشی در چند نمونه شپشک نشان داد انجام سمپاشی در اواخر تیرماه و اواخر مهرماه با استفاده از مالاتیون، دیمتوات، دیکلروس به مقدار 1.5 تا 2 در هزار به تنهایی یا به همراه یک روغن 2 درصد موثرتر از سمپاشی یا روغن پاشی به تنهایی است.

سمپاشی با یک سم فسفره در اواخر آبان به همراه روغن معدنی 2.5 درصد هم تاثیر خوبی در کاهش این آفت دارد.

دانلود اپلیکیشن مشاوره رایگان کشاورزی

دانلود اپلیکیشن امداد کشاورز

مشاوره رایگان کشاورزی، کشاورزی هوشمند، مشاوره تلفنی کشاورزی، آفت، بیماری، کود، بذر، سم، زراعت، باغداری، زنبورداری، دام، طیور، آبزیان، پرورش قارچ، ماشین آلات، خرید و فروش، محصولات و نهاده‌های کشاورزی، زعفران، پسته، گیاهان دارویی، گاو، گوسفند، میگو، مشاوره رایگان، کشاورزی نوین، کشاورزی آنلاین، کشاورزی مدرن، کارشناس کشاورزی،اخبار کشاورزی، دانلود اپلیکیشن کشاورزی، اپلیکیشن کشاورزی، اپلیکشن آفات و بیماری‌ها، مشاوره رایگان با کارشناس کشاورزی

منابع

راهکارهای کاربردی برای مدیریت شپشک آردآلود انگور، هاشم کمالي، 1397

شپشك نخودي بادام و روشهاي كنترل آن، عليرضا پورحاجی، داود شیردل، 1397

شپشک واوی سیب، نشریه تخصصی جهاد کشاورزی، 1378


منبع : امداد کشاورز
تاریخ مطلب : ۱۳۹۸/۰۴/۰۱