نکات مهم در کشت سورگوم

سورگوم به لحاظ اهمیت در بین غلات در دنیا بعد از گندم، برنج، ذرت و جو در مقام پنجم قراردارد. نام سورگوم نامی جهانی است و در همه زبانهای دنیا از این نام استفاده می‌شود. این گیاه از خانواده غلات است و از نظر فیزیولوژیکی جزو گیاهان چهارکربنه طبقه بندی می‌شود

ارقام گیاه سورگوم

سورگوم به لحاظ اهمیت در بین غلات در دنیا بعد از گندم، برنج، ذرت و جو در مقام پنجم قراردارد. نام سورگوم نامی جهانی است و در همه زبانهای دنیا از این نام استفاده می‌شود. این گیاه از خانواده غلات است و از نظر فیزیولوژیکی جزو گیاهان چهارکربنه طبقه بندی می‌شود؛ بنابراین در مقایسه با بیشتر گیاهان علوفه ای، کارایی فتوسنتز بالایی دارد.

توده‌های زراعی بومی سورگوم در ایران در مناطق خراسان جنوبی، سیستان، کرمان، اصفهان، یزد، گیلان، مازندران و بنادر جنوبی به طور پراکنده وجود دارد. سورگوم با شرایط آبوهوایی ایران و به ویژه مناطق گرم و خشک و معتدل آن به خوبی سازگار است. این گیاه برای رشد ونمو نسبت به سایر غلات به آب کمتری نیاز دارد.

سورگوم در چهار اقلیم بزرگ کشور شامل مناطق زیر قابل کاشت است

اقلیم معتدل: تهران، اصفهان، لرستان و اردبیل و مغان

اقلیم گرم و خشک: سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، هرمزگان، یزد و کرمان

اقلیم گرم و مرطوب: خوزستان، مازندران، گلستان و گیلان

اقلیم نیمه سرد: خراسان رضوی، آذربایجان شرقی و زنجان.

تاریخ کشت سورگوم در مناطق مختلف

نیمه سرد: اوایل تا اواسط خرداد

معتدل: واسط اردیبهشت

گرم ومرطوب: اوایل اسفند تا اواسط فروردین

گرم و خشک: اواخر بهمن تا اوایل فروردین

سورگوم دانه اي

ميزان بذر مصرفي ارقام مختلف سورگوم دانه اي بسته به وزن هزار دانه، بنيه يا قدرت رويش و قوه ناميه متفاوت است. به طورکلی ميزان بذر ارقام موجود با حداقل قوه ناميه 85 درصد بسته به تمامی جوانب كشت وكار بين 12 تا ۱۵ كيلوگرم در هكتار است. اما با توجه به حجم اين گياه بهتر است ميزان تراكم كاشت بر اساس تعداد بوته در هكتار منظور شود. مناسب ترين تراكم كاشت ارقام موجود در شرايط آبي بين 120 تا 200 هزار بوته در هكتار و در شرايط ديم، بسته به ميزان بارندگي، تراكم كاشت آنها بين 70 تا ۱۰۰ هزار بوته در هكتار متغير است. كشت آن به صورت رديفي انجام می‌شود. فاصله رديفها از همديگر 50 تا 75 سانتيمتر و فاصله بوته روی ردیف 10 سانتیمتر است.

سورگوم علوفه ای

ميزان بذر مصرفي ارقام مختلف سورگوم علوفه اي نیز بسته به وزن هزار دانه، بنيه يا قدرت رويش و قوه ناميه متفاوت است. به طورکلی ميزان بذر ارقام موجود با حداقل قوه ناميه 85 درصد بسته به همه جوانب كشت وكار بين 15 تا ۲۰ كيلوگرم در هكتار است. اما با توجه به ارتفاع و حجم اين گياه بهتر است ميزان تراكم كاشت بر اساس تعداد بوته در هكتار منظور شود. مناسب ترين تراكم كاشت ارقام موجود بين 200 تا 300 هزاربوته در هكتار است. كشت آن به صورت رديفي انجام می‌شود. فاصله رديفها از همديگر بسته به ماشین آلات برداشت 60 تا ۷۵ سانتيمتر و فاصله بین بوته ها روی ردیف بین 5 تا ۸ سانتیمتر متغیر است. ولي در برداشت دستي يا چراي مستقيم حتي اين فاصله مي‌تواند تا فاصله ردیف 50 سانتيمتر كاهش یابد. تراکم مناسب برای کاشت سورگوم علوفه ای در شکل35 نشان داده شده است.

مصرف علف کش ها در سورگوم

مخلوط علف‌كش پنديمنتالين (استامپ) به ميزان 33/1 كيلوگرم مادۀ مؤثره در هکتار به اضافه آترازين (گزاپریم) به ميزان 1.2 كيلوگرم مادۀ مؤثره در هكتار به صورت پيش رويشي.

مخلوط علف‌كش استاکلر (سورپاس) به ميزان 478/2 كيلوگرم مادۀ مؤثره در هکتار به اضافه آترازين به ميزان 2/1 كيلوگرم مادۀ مؤثره در هکتار بهصورت پیش رویشی.

علف‌كش آترازين به ميزان 5/1 تا ۲ كيلوگرم در هكتار 3 به صورت پيش رويشي یا پیش کاشت.

علف‌كش پندي منتالين به ميزان 65/1 كيلوگرم مادۀ مؤثره 4 در هكتار به صورت پیش رویشی.

علف‌كش اي پی تی سی+ دیکلرواستامید (ارادیکان) به میزان 4 تا ۶ لیتر در هکتار به صورت پیش کاشت.

علف‌كش استاکلر (با نام تجاری آسنیت) به میزان 4 تا ۵ لیتر در هکتار یا استاکلر (با نام تجاری سورپاس)به میزان 75/2 تا 3.5  لیتر در هکتار به صورت پیش رویشی.

ارقام معرفی شده سورگوم

پگاه

رقم سورگوم علوفه ای نیمه دیررس، مناسب برای کاشت در مناطق معتدل، گرم و گرم و خشک است. سورگوم رقم پگاه به منظور تولید علوفه تازه و خشک، قابلیت برداشت دو چین را دارد. سورگوم رقم پگاه دارای میزان قند بالایی است و برای تولید شربت نیز می‌توان از آن استفاده کرد.

اسپیدفید

 رقم سورگوم علوفه ای زودرس، مناسب برای چرای مستقیم، علوفه تازه و علوفه خشک است. سورگوم اسپیدفید رقمی زودرس است، دارای تیپ علوفه ای است و برای مصارف سیلویی، تولید علوفه تازه، چرای مستقیم و تولید علوفه خشک مورد استفاده قرار می‌گیرد. سورگوم رقم اسپیدفید دارای دو تا سه چین است و در آزمایشهای سازگاری، به میانگین عملکرد علوفه تر 90 تن در هکتار و میانگین عملکرد علوفه خشک 21 تن در هکتار دست یافته است.

بهشت

 رقم جدید سورگوم علوفه ای، مناسب براي کاشت در مناطق گرم و معتدل گرم کشور است.

پیام

 رقم سورگوم دانه ای، مناسب برای کاشت در مناطق سرد، معتدل، گرم، و گرم و خشک است.

سپیده

رقم سورگوم دانه ای، مناسب برای کاشت در مناطق گرم و گرم و خشک است.

منبع

عظیم خزائی، عزیز فومن، وحید رهجو و فرید گلزردی-1398


منبع : عظیم خزائی، عزیز فومن، وحید رهجو و فرید گلزردی-1398
تاریخ مطلب : ۱۳۹۹/۰۷/۲۱