مراحل کشت گیاه سویا

سویا گیاهی یک ساله است که برای تولید روغن و پروتئین کشت می‌شود. این گیاه در بهار به عنوان کشت اول و در تابستان به عنوان کشت دوم کاشته می‌شود. به دلیل داشتن پروتئین زیاد و با کیفیت، کنجاله قابل استفاده برای دام و طیور و استفاده انسان به عنوان منبع پروتئین بسیار دارای اهمیت است.

کشت گیاه سویا

سویا گیاهی یک ساله است که برای تولید روغن و پروتئین کشت می‌شود. این گیاه در بهار به عنوان کشت اول و در تابستان به عنوان کشت دوم کاشته می‌شود. به دلیل داشتن پروتئین زیاد و با کیفیت، کنجاله قابل استفاده برای دام و طیور و استفاده انسان به عنوان منبع پروتئین بسیار دارای اهمیت است.

ترکیبات سویا

بذر سویا دارای 40 درصد پروتئین و 20 درصد روغن می‌باشد. علاوه بر این به دلیل تثبیت ازت به وسیله غده های موجود در ریشه نقش مهمی در حاصلخیزی خاک دارد. سویا خاص مناطق گرمسیر است ولی در مناطق معتدل هم عکلکرد خوبی دارد. دمانی مطلوب آن 30 تا 32 درجه سانتی گراد است. زراعت سویا باعث کاهش آفات، بیماری ها و علف های هرز در مزارع می‌شود.

ارقام سویا

سویا از نظر تیپ رشد دارای سه نوع رشد محدود، نیمه محدود و محدود است. ارقام سویا دارای کدهایی هستند. برای مثال تیپ 4 و 5 برای مناطقی مانند مازندران قابل کشت هستند. ارقامی مانند نکادر، کاسپین، تلار، ساری و تپور از ارقامی هستند که در طی دو دهه اخیر معرفی شده اند.

خاک مناسب برای کشت سویا

این گیاه در خاکهای به عمق مناسب و مواد غذایی کافی و ظرفیت نگهداری مطلوب آب می‌تواند بهترین محصول را تولید کند. خاک های شنی با عمق زیاد و یا خاک های رسی سخت به دلیل قابلیت کم نگهداری آب برای زراعت سویا مناسب نیستند. رشد و نمو سویا می‌تواند تحت تاثیر اسیدیته زیاد یا کم خاک قرار گیرد. خاک حاصلخیز با بافت متوسط و pH بین 6 تا 7 برای سویا ضروری است. کمبود مواد آلی در خاک و pH قلیایی و شوری باعث کاهش عملکرد خواهد شد.

دانه سویا

مراحل کاشت سویا

آماده سازی زمین

آماده کردن زمین سویا می‌تواند دارای عملیات زراعی زیاد و یا خیلی کم باشد. ابتدا زمین را شخم زده و بعد از چند بار دیسک عمود بر هم خاک کاملا نرم شده و پس از ماله کشی جهت وضعیت خاک بستر کاشن آماده می‌شود. بوسیله شخم زدن تهویه خاک انجام می‌شود. رشد ریشه اسان می‌شود. اما برای کاشت تابستانه دوم دارای معایبی است مانند هزینه زیاد، خارج شدن رطوبت و تاخیر در کاشت. در کاشت تابستانه تسریع در آماده کردن زمین مهم است حتی می‌توان بعد از خارج کردن محصول قبلی و کاه و کلش بدون عملیات زراعی محصول بعدی را کشت کرد. البته در این روش خاک نباید سنگین باشد. در کشت تابستانه فقط شخم حذف شود و پس از دیسک زدن زمین بذر را بکاریم.

تهیه بستر بذر

تهیه بستر بذر مطلوب در زراعت سویا بسیار مهم است. بستر بذر باید شرایط را برای جوانه زدن سریع بذر فراهم کند. شرایط مناسب برای جذب رطوبت و مواد غذایی کافی توسط ریشه های گیاهچه ایجاد می‌شود. امکان مبارزه با دانه رست علف های هرز یکساله فراهم می‌شود. سطح خاک به خوبی به هم خورده و از سله بستن خاک جلوگیری شود.

روش کاشت سویا

روش کاشت سویا ردیفی است. در کشت زود هنگام خطوط کشت را زیادتر انتخاب کنید ولی در کشت دیر هنگام بهتر است فواصل خطوط را کمتر در نظر بگیرید تا بوته سویا زودتر سطح خاک را بپوشاند و کمی رشد بوته باعث کاهش عملکرد دانه نشود. عملیات وجین و سله شکنی و دفع آفات بهتر انجام می‌شود. بذر مصرفی درمقایسه با کشت دستپاش کمتر است. بذر در عمق مناسب در مجاورت رطوبت قرار گرفته و سبز شدن آن ساده تر می‌شود. برای کشت سویا می‌توان از انواع ردیف کارهای دانه درشت با انجام تنظیمات استفاده نمود.

مزرعه کشت سویا

تاریخ کشت سویا و مقدار بذر سویا در واحد سطح

تاریخ کشت سویا در مناطقی مانند مازندران از دهه دوم اردیبهشت شروع شده و از باران های بهاری استفاده نموده تا بهتر سبز شود. در مازندران سویا را بعد از برداشت گندم می‌توان کشت کرد. آرایش کاشت سویا 40 در 8 سانتی متر با مقدار بذر مصرفی 60 تا 70 کیلو گرم در هکتار توصیه می‌شود. برای موفقیت در کشت دوم

باید هرچه سریعتر برداشت کرد زیرا هرچه کشت سویا دیرتر از 5 تا 10 ماه انجام شود عملکرد کمتر خواهد شد. در تهیه زمین سویا بعد از گندم باید دقت نمود که بستر بذر نرم و یکنواخت باشد و به دلیل آنکه زمین در این فصل زود خشک می‌شود باید فاصله بین تهیه زمین و کشت به حداقل ممکن برسد. در کشت دوم باید بر مقدار بذر مصرفی افزود و فاصله خطوط کشت را به حداقل رساند زیرا در کشت بعد از گندم با توجه به محدودیت دوره رشد سویا ممکن است به حد کامل رشد خود نرسد. کشت ردیفی از شروط موفقیت در این کشت می‌باش. از آنجا که بعد از برداشت گندم زمین از نظر مواد غذایی ضعیف می‌شود باید با اضافه نمودن کودهای شیمیایی زمین را تقویت کرد. کنترل آفاتی مانند آگروتیس، کنه و کارادرینا بسیار اهمیت دارد.

میران مصرف کود در کشت سویا

برای به دست آوردن حداکثر عملکرد با توجه به آزمون خاک توصیه کودی انجام شود. اما به طور کلی 50 کیلو گرم کود اوره، 50 کیلو گرم کود سوپر فسفات تریپل، 50 کیلو گرم کود پتاسه و 50 کیلو گرم کود گوگردی در هکتار مورد نیاز است. البته کود اوره در 3 تا 4 نوبت به فاصله 10 روز مصرف شود.

مبارزه با علف های هرز سویا

استفاده از علف کش ترفلان به میزان 2 تا 2.5 لیتر قبل از کاشت و مخلوط با خاک

ایمازتاپیر(پرسوئیت) برای علف های هرز باریک برگ و پهن برگ به میزان 1 لیتر بعد از کاشت و قبل از سبز شدن علف های هرز سویا و یا در مراحل ابتدایی رشد علف های هرز.

پندی متالین(استامپ) برای مبارزه با علف های هرز باریک برگ و پهن برگ به میزان 3 لیتر در هکتر بعد از کاشت و قبل از سبز شدن علف های هرز سویا.

آبیاری سویا

تنظیم دوره آبیاری باعث افزایش عملکرد سویا خواهد شد. اولین آبیاری برای سبز شدن بذر سویا قبل از بذر کاری به صورت هیرم کاری و یا بعداز کاشت به صورت آبیاری بارانی انجام می‌شود. در طول فصل زراعی برای رسیدن به عملکرد مطلوب دانه سویا 5 تا 6 هزار متر مکعب آب مورد نیاز است.

منبع

دستورالعمل فنی زراعت سویا-سید عباسعلی اندرخور-سید علیرضا دلیلی-مهران افضلی-مرتضی نوعلیزاده-1397


منبع : امداد کشاورز
تاریخ مطلب : ۱۳۹۸/۱۲/۱۳