مبارزه با پسیل زیتون

با وجود اینکه بیشترین خسارت پسیل زیتون مربوط به نسل دوم آفت است، ولی انجام اقدامات کنترلی براي کاهش جمعیت نسل اول، باعث کاهش خسارت زایی نسل دوم خواهد شد. اقدامات کنترلی باید زمانی انجام شود که مواد مومی ترشح نشده باشد، تا رسیدن سم به آفت با اشکال مواجه نشود.

پسیل زیتون

پسیل زیتون از آفات مهم زیتون است که با تغذیه از شیره گیاهی، از نظر کمی و کیفی، موجب کاهش عملکرد درختان زیتون می‌شود. این آفت در بسیاري از مناطق زیتون خیز کشورهاي اروپایی، آفریقایی و آسیایی حوزه مدیترانه مانند اسپانیا، ایتالیا، یونان، سوریه، لبنان، الجزایر، تونس و هم چنین کناره هاي دریاي سیاه پراکنده است. در ایران، این آفت، در باغ هاي زیتون استان هاي گیلان، زنجان، قزوین، فارس و سایر نقاط زیتون خیز کشور مشاهده می‌شود. پسیل زیتون، قادر است عملکرد محصول را تا 31 درصد کاهش دهد و تا حدود سه درصد، موجب افت کیفیت روغن استحصالی شود.

پسیل زیتون

شکل شناسی پسیل زیتون

پسیل زیتون، حشره اي ریز جثه و جهنده است که به رنگ قهوه اي روشن، سبز ملایم و یا خاکستري بوده و نقاط سیاه رنگی روي بال هاي آن وجود دارد. البته به دلیل ترشح رشته هاي مومی سفید رنگ و فعالیت آفت در زیر این ترشحات، رنگ بدن حشره کمتر به چشم می‌آید. طول بدن حشره بالغ، دو و نیم تا سه میلی متر و عرض بدن حدود دو میلی متر است و داراي دو جفت بال غشایی و شاخک 10 بندي است. پوره ها (نوزادان)، بدنی مسطح و به رنگ سفید تا سبز و یا قهوه اي روشن دارند و چشم پوره ها به رنگ ارغوانی متمایل به قرمز دیده می‌شود. پنج سن پورگی دارند. طول دوره زندگی پسیل زیتون از مرحله تخم تا حشره کامل، حدود دو ماه است. این آفت بسته به شرایط آب و هوایی منطقه، یک تا سه نسل در سال دارد. دماي بهینه براي فعالیت این آفت، 20 تا 25 درجه سلسیوس است و در دماي بالاي 32.2 درجه سلسیوس نرخ مرگ و میر این آفت افزایش می‌یابد. حشرات ماده تخم هاي خود را روي ساقه ها و جوانه هاي تازه می‌گذارند، یک حشره ماده قادر است، هزار تخم یا بیشتر بگذارد و تخم ها یک تا دو هفته بعد تفریخ می‌شوند. پوره هاي نسل اول، دوم و سوم، به ترتیب در فروردین، خرداد و مهر ماه، ظاهر می‌شوند.

در هر نسل، پنج سن پورگی وجود دارد که حدود پنج هفته طول می کشد تا به حشره بالغ تبدیل شوند. طول دوره زندگی حشرات نر بالغ، 24 تا 44 روز و حشرات ماده 26 تا 50 روز است. زمستان گذرانی پسیل زیتون به صورت حشره کامل است که در پناهگاه هاي مختلف روي تنه درخت زیتون زمستان گذرانی می‌کند. حشرات کامل زمستان گذران، ماده هاي بارور هستند که در اوایل بهار با افزایش دما شروع به فعالیت و تغذیه از شیره گیاهی می‌کنند.

خسارت آفت پسیل زیتون

 پسیل زیتون آفت مکنده است و با تغذیه از شیره گیاهی، تولید عسلک می‌کند و باعث جذب گرد و خاك و ممانعت از تنفس و فتوسنتز برگ می‌شود. مهم ترین مرحله خسارت به گیاه مرحله پورگی حشره است که با تغذیه از شیره گیاهی باعث ضعف عمومی، ریزش گل، میوه و برگ، کاهش رشد میوه ها و کاهش عملکرد می‌شود. حشره کامل و پوره هاي آفت با مکیدن شیره گیاهی و تولید تارهاي مومی سفید رنگ روي خوشه هاي گل، از بارور شدن آن ها جلوگیري می‌کنند. پوره ها در زیر این توده هاي پنبه مانند مخفی شده و با مکیدن شیره گیاهی به زندگی خود ادامه می‌دهند. در مناطقی که جمعیت آفت زیاد است، توده هاي پنبه اي سفید رنگ، چنان سرشاخه ها را می‌پوشانند که درختان آلوده از دور به خوبی مشخص می شوند. همچنین، به علت عسلکی که پوره ها از خود تراوش می‌کنند، درخت خیس به نظر می‌رسد. ترشح عسلک و رشته هاي مومی توسط این آفت از یک طرف به علت جذب گرد و خاك و هم چنین ایجاد شرایط رشد قارچ مولد دوده ( فوماژین)، مانع رسیدن نور به برگ ها شده و عملیات فتوسنتز را دچار اختلال می‌کند و از طرف دیگر ممکن است باعث جذب بیشتر اشعه خورشید شده و گیاه سوزي را به دنبال داشته باشد. در چرخه رشد درخت زیتون، بیشترین خسارت آفت پسیل زیتون، در مرحله گلدهی است.

علائم پسیل زیتون

پسیل زیتون

پسیل

کنترل آفت پسیل زیتون

ردیابی و پایش در فروردین، اردیبهشت و مهرماه توصیه می شود تا از رسیدن آفت به سطح زیان اقتصادي جلوگیري به عمل آید.

کنترل زراعی پسیل زیتون

معمولا هرس پاییزه اثربخشی چندانی ندارد، زیرا در پاییز حشرات کامل براي زمستان گذرانی آماده می شوند و روي تنه درختان پناه می‌گیرند و از طرفی به دلیل داشتن قدرت پروازي، به راحتی جابجا می شوند.

هرس بهاره توصیه می‌شود. زیرا حشره در بهار، عمدتاً در مرحله تخم قرار دارد و با هرس شاخه ها در این زمان، بخش عمده آفت از بین می رود و آفت قادر نیست به تعادل طبیعی خود باز گردد. حذف پاجوش ها و نرك ها در تابستان، پاییز و زمستان توصیه می‌شود.

تغذیه گیاهی و تقویت درختان.

آبیاري منظم و کافی جهت کمک به دریافت مواد غذایی و جلوگیري از تنش هاي آبی.

کنترل شیمیایی پسیل زیتون

 با وجود اینکه بیشترین خسارت پسیل زیتون مربوط به نسل دوم آفت است، ولی انجام اقدامات کنترلی براي کاهش جمعیت نسل اول، باعث کاهش خسارت زایی نسل دوم خواهد شد. اقدامات کنترلی باید زمانی انجام شود که مواد مومی ترشح نشده باشد، تا رسیدن سم به آفت با اشکال مواجه نشود.

مالاتیون (%57)EC دو در هزار

 دیازینون (%60)EC یک در هزار

کلرپیریفوس (%40.8)EC یک و نیم در هزار

براي کارایی بهتر، این آفتکش ها در سمپاشی زمستانه با روغن ولک دو درصد (کنترل حشرات کامل) و در سمپاشی اوایل بهار (کنترل پوره ها) با روغن ولک یک درصد مخلوط شوند.

زمان مبارزه شیمیایی

نوبت اول: در آخر زمستان و قبل از شروع تخم ریزي

نوبت دوم: در موقع ظهور حداکثر جمعیت پوره ها و قبل از ترشح مواد مومی

روغن پاشی زمستانه در نیمه دوم و سوم بهمن ماه به میزان دو درصد و در صورت از دست دادن زمان در نیمه دوم اسفند ماه به میزان یک درصد توصیه می شود.

منابع

اکرم اسدي- دستورالعمل اجرایی مدیریت تلفیقی پسیل زیتون-1398.


منبع : اکرم اسدي- دستورالعمل اجرایی مدیریت تلفیقی پسیل زیتون-1398.
تاریخ مطلب : ۱۳۹۹/۰۷/۱۹