سوسکهاي کرگدنی خرما

درخت خرما، یکی از مهمترین درختان میوه در کشور ایران با سطح زیر کشت بیش از 199 هزار هکتار و تولید سالیانه 01/1 میلیون تن است. این محصول مورد حمله بسیاري ازآفات از جمله سوسکهاي کرگدنی خرما قرار می‌گیرد.

سوسکهاي کرگدنی خرما

درخت خرما، یکی از مهمترین درختان میوه در کشور ایران با سطح زیر کشت بیش از 199 هزار هکتار و تولید سالیانه 01/1 میلیون تن است. این محصول مورد حمله بسیاري ازآفات از جمله سوسکهاي کرگدنی خرما قرار می‌گیرد.

خسارت سوسکهاي کرگدنی خرما

 این آفت اختصاصی گیاهان خانواده نخیلات می‌باشند. لاروها و حشرات کامل آنها از دمبرگ، دم خوشه، تنه و مغز گیاه تغذیه می‌کنند و حملات آنها به نخل باعث شکستن برگها، خوشه‌ها و حتی باعث افتادن درخت می‌شوند. کنترل این آفات در نخلستانها در افزایش تولید این محصول موثرخواهد بود. در این دستورالعمل، مختصري در خصوص بیولوژي و خسارت سوسک هاي کرگدنی بحث شده و سپس مدیریت کنترل آنها توضیح داده می‌شود. استفاده از تله نوري، هرس دمبرگها، روش‌هاي فیزیکی و زراعی کنترل کننده این آفات می‌باشند.

سوسک کرگدنی خرما

دوره زندگی سوسک کرگدنی خرما

حشـرات ایـن جـنس در سـال یـک نسـل دارد. ظهـور حشرات کامل تدریجی اسـت و بـه آب و هـواي منطقـه بسـتگی دارد. در نـواحی خرماخیز جنـوب از نیمـه دوم اسـفند مـاه شـروع و تـا اواخـر شـهریور ادامـه دارد. حشره کامل شبها فعال است و به نور چراغ جلب می‌شود. لاروهاي این آفت تمام دوره‌هاي زندگی خود را در قسمت تاج و تنه درختان خرما می‌گذرانند. بر اثر تغذیه لاروها حفره‌ها و دالانهاي متعددي ایجاد می‌گردد و گاهی اوقات دنباله این حفره ها تا قسمت تنه اصلی درخت ادامه پیدا می‌کند.

با ایجاد دالانهاي متعدد و خروج شیره نباتی محیط مناسبی براي پرورش قارچ ها و باکتري ها فراهم می‌گردد و باعث شکسته شدن برگها، خوشه‌ها و در خسارت شدید شکسته شدن تنه درخت و افتادن تاج می‌گردد. دوره فعالیت لاروها چندین ماه است و تمام زمستان را به حالت لاروي می‌گذرانند.

مراحل زندگی سوسک کرگدنی

دستورالعمل مدیریت سوسک هاي کرگدنی خرما

استفاده از تله نوري

این سوسکها شب فعال هستند و به نور جلب می‌شوند، از تله نوري قیفی شکل که قطر دهانه آن کمتر از 50 سانتی‌متر نباشد، می‌توان در مدیریت جمعیت این آفت استفاده کرد. لامپهاي با نور سفید و ولتاژ 200-150 براي تله نوري توصیه می‌گردد. نصب یک تله نوري در نخلستانهاي صاف و یکنواخت و 2 تله در نخلستانهاي داراي پستی و بلندي مناسب است. با توجه به محدوده فعالیت پروازي این حشرات در نخلستانهاي جنوب کشور، این تله باید در فاصله زمانی فروردین تا آبان ماه نصب گردد. شکار حشرات کامل و انهدام آنها منجر به کاهش جفتگیري و تخمگذاري این حشرات خواهد شد که در نهایت باعث کاهش جمعیت می‌گردد. این وسیله در نخلستانهایی که برق دارند و یا کنار روستاها هستند قابل استفاده است. براي سایر نخلستانها نیز می‌توان از لامپهاي شارژي استفاده کرد. در مناطقی که تراکم این آفت بالاست میتوان با ایجاد شبکه‌هایی از تله نوري و شکار حشرات کامل مبارزه موثري علیه آن انجام داد. از تله نوري می‌توان براي ردیابی حشره کامل و مشخص کردن زمان ظهور آنها نیز استفاده نمود.

هرس

هر ساله برگهاي قدیمی و خشک شده نخل هرس می‌شوند ولی دمبرگهاي آنها روي درخت باقی می‌ماند و خشک می‌شود. این دمبرگها محل تخم‌ریزي و فعالیت سوسکهاي کرگدنی و سوسک شاخک بلند خرما هستند. بنابراین هرس دمبرگها (تکریب) در کاهش جمعیت این آفت موثر است و توصیه می‌گردد این هرس در مناطقی که آفت شیوع دارد انجام شود.

مبارزه بیولوژیک

از پارازیت ها و شکارگرها و بیمارگرهای متعدد می‌توان استفاده کرد.

مبارزه شیمیایی

لاروها و شفیره های ایم سوسکها در داخل تاج و تنه درخت فعال هستند به همین دلیل استفاد از سموم سیستمیک مانند ایمیداکلوپراید یا تیامتوکسام بر علیه این سوسک بی تاثیر است.

منبع

مدیریت سوسکهاي کرگدنی خرما در نخلستانها- محمد تقی فصیحی-1395


منبع : مدیریت سوسکهاي کرگدنی خرما در نخلستانها- محمد تقی فصیحی-1395
تاریخ مطلب : ۱۳۹۹/۰۴/۱۷