راهنمای کشت کاهو

کاهو منبعی غنی از آنتی اکسیدانها در بین سبزی ها است. دارای مواد سلولزی، تصفیه کننده خون، خواب آور و اشتها آور و دارای روی و منگنز است. چیــن بزرگترین تولیدکننده کاهو در دنیا با سـهمی معـادل 64 درصد تولیـد جهانی است

راهنمای کشت کاهو

خواص کاهو

کاهو سرشار از ویتامینها و مــواد ضروری برای سلامتی انسـان است. وجود مقادیر فراوانی از آهـن، منگنـز، فسـفر، پتاسیم، بتاکاروتن، ویتامین ث و ب در برگهایی کاهو، ارزش غذایی این سبزی را بهبود بخشیده است. کاهو منبعی غنی از آنتی اکسیدانها در بین سبزی ها است. دارای مواد سلولزی، تصفیه کننده خون، خواب آور و اشتها آور و دارای روی و منگنز است. چیــن بزرگترین تولیدکننده کاهو در دنیا با سـهمی معـادل 64 درصد تولیـد جهانی است. پـس از آن کشورهای آمریکا، اسپانیا، ایتالیـا، هنـد، ژاپن، فرانسه، ترکیـه، مکزیک و آلمان در رتبه های بعدی قرار دارند.

کاهو

کاهو بعد از کشت بذر یک ریشه عمودی و عمیق تولید می‌کند و سپس ریشه های فرعی بر روی این ریشه اصلی تشکیل می‌شود که وظیفه آن جذب آب و مواد غذایی است. گیاه به صورت روزت رشد کرده و تعدادی برگ گوشتی به ساقه کوتاه متصل شده اند. شرایط محیطی، تاریخ کاشت و فواصل کشت بر روی تعداد و اندازه برگها موثر است. برگهای کاهو معمولا به صورت صاف و بدون کرک است و کناره های آن دارای بریدگی های ریزی است، البته برخی از ارقام ممکن است برگها چروکیده و کرک دار باشند.  

پهنک برگ بـه شکلهای مختلف بیضوی کشیده، بیضوی پهـن، گـرد، تخم مرغی، قاشقی و مثلثی است. عـادت رشـد برگهـا از خوابیده تـا ایستاده متغیـر اسـت. از نظـر روی هـم افتادگی برگهـا، بـه حالـت کاملا روی هـم افتـاده تـا کاملا ایسـتاده، فشـردگی هـد از حالـت کم تـا کاملا فشـرده، برگهـا بـه رنـگ سـبز زرد، سـبز، سـبز خاکسـتری، سـبزآبی، قرمز و قهوه‌ای هستند. وجود آنتوسیانین در برگها باعث قرمز شدن آنها می‌شود. همچنیـن انـدازه هـد، شـکل هـد، طول ساقه در رقمهایی مختلــف متفاوت است.

ارقام کاهو

نیازهای آب و هوایی کاهو

کاهو از گیاهان فصل خنک است. بنابراین در نواحی معتدل سرد و تا اندازه‌ای مرطوب بهترین نتیجه از کاشت این محصول به دست می‌آیـد. با ایـن حال اگـر بذر در فصولی که رشد گیـاه بـه گرمای شدید نخورد، کاشته شود نیـز محصول می‌دهـد.

کاهوهای دیررس و مقاوم به گرما را می‌تـوان تـا اواخر فروردیـن کاشـت و از محصـول آن تـا اواخر خـرداد و اوایـل تیرمـاه استفاده کـرد. بدیـن ترتیـب در تمـام فصول سال می‌توان کاهوی تـازه کاشت. کاهـو در همه مناطقـی کـه میانگین حرارت ماهانـه 12 تـا 15 درجـه سانتیگراد است، به خوبی پرورش می‌یابد. کاهو بــه حرارت زیاد بسیار حساس است. وقتی که حرارت زیاد باشد، برگهای آن شروع بـه نوک سوختگی می‌کنـد. در حـرارت 30 درجه سانتیگراد بذر به خواب می‌رود و جوانه نمی‌زنـد. مزرعـه کاهو بــه آبیاری زیـاد احتیاج دارد. بنابراین مزرعه کاهو نباید هیـچ موقـع کاملا خشک شـود. دمـای محیـط پـرورش بایـد روزهـا بیـن 16 تـا 18 و شـب ها بیـن 10 تـا 12 درجه سـانتیگراد در نظر گرفته شود.

کاهو جزو سبزیهایی است که در تمام طول سال به شرط دارا بـودن آب و هـوای مناسب قابل کشت است. چنانچه برداشت کاهو با هوای گرم مصادف شـود، به اندازه کافی رشد نمی‌کند و شاخه گلدهنده ظاهر می‌شود و بوتـه کاهــو بـذر می‌دهـد. در ایـن موقع برگها طعم تلخ و زننده‌ای پیدا می‌کنند و غیر قابل استفاده می‌شوند. بهترین مناطق بـرای کشـت کاهـو نواحی سردسـیر و مرطوب است. در کشتهای زمستانی در اثــر بارندگیهای پی در پی کاهوی پیچی تولید می‌شود کــه برگهای آن از لطافت و نازکی بی نظیری برخوردار است. کاهوها از نظر حساسیت بــه نـور متفاوت انـد.

مزایای کشت نشای کاهو

کاهش دفعات ابیاری

زودرس‌کردن محصول

حداقل توقف رشد در مرحله انتقال

تراکم مناسب بوته

یکنواختی کشت

کاهش هزینه بذر

کاهش نیروی انسانی

نشای کاهو

خاک مناسب برای کاهو

خاک مناسب برای کشت کاهو باید صاف باشد، در انواعی از خاکهای شنی سبک تا رسی سنگین کشت می‌شود. ولی بهترین نتیجه را در خاکهای لومی دارای مواد آلی دارد. کاهوی بهاره در زمین های سبک که زود گرم می‌شود بهتر رشد می‌کند. انواع تابستانه در زمین های با آب کافی نتیجه خوبی دارد. مناسب ترین زمین برای کاهو خاک لمونی سبک است که مقدار زیادی مواد آلی دارد. خاکهای نیمه سنگین همراه با مواد هوموسی که دارای نفوذپذیری مناسب و ظرفیت نگهداری بالای آب است برای کاهو مناسب است. pH مناسب برای کاهو بین 5.5 تا 6.5 است. کاهو در خاکهای خنثی هم محصول خوبی نمی‌دهد چون آهن و منگنز به خوبی جذب نمی‌شوند. زمین کاهو بایـد از زهکشی خوبی برخوردار باشد و در عین حال رطوبت را هم حفظ کند. خاک باید غنی از مواد آلی باشد. سـطح خـاک صـاف و نـرم و عاری از علفهای هرز باشد.

کاهو

کوددهی کاهو

مصرف كودهاي آلي در خاك علاوه بـر تأمين مقـداري از عناصـر غذایي مـورد نيـاز گيـاه باعـث بهبـود كيفيت فيزيكي خاك می‌شود و در رشد و تكثير موجـودات زنـده ذره‌بيني خاك نقـش مهمی دارد. کـود آلـی بـرای رشـد کاهـو لازم اسـت و باید 4 تـا 6 هفته قبـل از کاشـت بـه خـاک اضافه شـود.

آبیاری کاهو

کاهو دارای ریشه‌های سـطحی است و عمق نفوذ ریشه‌ها حـدود 30 سانتیمتر است. بنابراین آبیاری متناوب سبک لازم دارد. در طول فصل رشد آبیاری باید انجام شـود، ولی زمانی که هد کاهو کامـل شـد میزان آبیاری بایـد کاهش یابـد.

منبع

مدیریت تغذیه در توليد ارقام تجاری کاهو-عبدالحمید محبی و سید حسن موسوی-1399