تولید کود دامی با کیفیت

بذور علف هاي هرز از طريق علوفه، دانه و غذاهاي فـرآوري شده وارد دستگاه هاضمه دام مي‌شوند. مقدار زيادي از بـذور از دستگاه هاضمه به صورت زنـده و سـالم عبـور مي‌كنـد و وارد مدفوع می‌شود. هر چه مقدار آلودگي منابع غذايي به بذر علـف هرز بيشتر باشد، آلودگي كود نيز بيشتر خواهد بود.

کیفیت کود دامی

منابع غذايی دام و سيستم هاي تهيه و توليد آن

بذور علف هاي هرز از طريق علوفه، دانه و غذاهاي فـرآوري شده وارد دستگاه هاضمه دام مي‌شوند. مقدار زيادي از بـذور از دستگاه هاضمه به صورت زنـده و سـالم عبـور مي‌كنـد و وارد مدفوع مي‌شود. هر چه مقدار آلودگي منابع غذايي به بذر علـف هرز بيشتر باشد، آلودگي كود نيز بيشتر خواهد بود.

نوع دام از بين رفتن بذور در دستگاه هاضمه بستگي به نـوع حيـوان دارد. بيـشترين تخريـب بـذور و كمتـرين آلـودگي در مــدفوع جوجه‌ها مشاهده شده است . مدفوع اسب و گوسفند نيز كمتر از خوك و گاو آلـودگي دارنـد . واكـنش بـذور نيـز در گذشـتن از دستگاه هاضمه متفاوت است. به طوري كه برخـي از آن هـا نـه تنها از بـين نرفتـه بلكـه در اثـر سـاييدگي فيزيكـي و شـيميايي آمادگي جوانه زني بيشتري پيدا مي كنند. در ايران كود هاي گاوي بيشتر از كودهاي ديگـر حيوانـات در آلـودگي مـزارع و باغـات نقش دارد.

کود دامی

نحوه تهيه و مصرف كود دامی

كود دامي به دلايل فوق داراي آلودگي به بذر علف هاي هرز است. استفاده كود تازه در انتقال بـذر علـف هـاي هـرز بـسيار مؤثرتر از كود دپو شده است . نحوه دپوي كود در از بـين رفـتن بذور و كاهش آلودگي مؤثر است و در تهيـه كـود سـالم نقـش مؤثري دارد.

بذر علف های هرز موجود در كود دامی علفهای هرز غالب مزارع علوفه اي كشور شامل علف هـاي هرز زير است كه بذور آن ها همراه با علوفه وارد دستگاه هاضمه دام مي‌شود. تاج خـروس وحشي، گندمك، سلوي، خردل وحشی، ارزن وحـشي، خـوني واش، خاكـشير، سس، جغجغك، خرفـه، جو وحشی، ســوروف، ناخنــك، شــلمي و ترشك.

فوايد دپوی كود دامی

چسبندگي كمتر

كاهش حجم كود و حمل آسان

از بين رفـتن بـذر علـف هـاي هـرز و در نتيجـه كـاهش مصرف سم

پوسيدگي بيشتر كود و قابل استفاده شدن مواد غذايي

نداشتن تاثير سوء بر كيفيت مواد آلي و معدني كود

عدم گياه سوزي به دليل تغذيه تدريجي گياه از مواد آلي

توليد حرارت زياد و از بين رفتن ميكـروارگانيـسم هـای بيماريزا

توليد تركيبات پيچيده نيتروژن دار و تبديل تدريجي ايـن تركيبات به نيترات و نهايتاً ممانعت از شستـشو و هـدر رفـتن نيترات خاك. به اين تر تيب نيترات بـه يكبـاره در خـاك پخـش نمي‌شود. اين مشابه آن است كه در طول سال نيترات بـه طـور دستي به دفعات و نه يكباره به خاك اضافه شود.

كاهش مصرف كودهای شيميايی

تغيير در تعــادل جمعيت نماتـدهاي خاك، كــاهش جمعيـت نماتـدهاي بيمـاريزا و افـزايش جمعيـت نماتـدهاي شكارگر

کود گاوی

کود گاوی

روش صحيح دپوی كود دام (گاوی)

 براي دپوي كود بايد از محل مناسبي استفاده كرد. به طـوري كه اگر ايجاد آن با تشكيل تپه اي بر سطح خـاك صـورت گيـرد نياز به حصارهايي است كه براي محافظت آن ضـروري اسـت. همچنين در انتخاب محل آن بايد دقـت كـرد تـا دور از منـاطق مسكوني باشد. انباشتن كود دامي درون گودال موجب محافظت و نگهداري بهتر آن مي‌شود اما عمق گودال بيش از 5/0 متر جايز نيست. در غير اين صورت حداقل هفته اي يكبار كود درون گودال بـا بيـل زير و رو شود تا هوا درون آن جريان يابد. زيرو رو شدن دپو موجب كاهش رطوبت آن مي‌شـود. لـذا بايد مقداري آب به آن اضافه كرد تا كود رطوبت اوليـه خـود را حفظ كند. فرآيند پوسيدگي كود و كاهش بـذر علـف هـاي هـرز زنـده مستلزم ثابت نگه داشتن دماي داخل دپو در بـيش از 60 درجـه سانتيگراد است. اين دما در صورتي حاصل مي‌شود كـه مقـدار رطوبت دپو حدود 70 درصد و نيزجريان هوا به خـوبي برقـرار باشد تا فعاليت ميكروارگانيسم هاي هوازي بـه بيـش ترين مقـدار خود برسد اضافه كردن مواد حاوي كـربن ماننـد بـر، كـاه، خـرده هـاي چوب و بقاياي گياهـان تـا 20 درصـد از حجـم كـود، موجـب افزايش رطوبت و نسبت كربن به نيتروژن و نيز كاهش نيتـروژن از دست رفته مي شود. در نتيجه فرآيند تهيه كمپوسـت و از بـين رفتن بذور علفهاي هرز تسريع مي‌شود. با وجود چنين شرايطي پس از يك ماه بيـشتر بـذور توانـايي رويش خود را از دست خواهنـد داد. در صـورت وجـود بـذور علفهاي هرزي چون سس، سلمك، تـاج خـروس و ناخنـك، دپوي دو ماهه در از بين بردن تمامي بذور كافي است. از پوشانيدن دپو خصوصاً بـا مـواد پلاسـتيكي حتـي الامكـان خودداري شود. اين قبيل پوشش هـا مـانع ورود هـوا و فعاليـت ميكروارگانيسم هاي هوازي مي‌شود و كاهش دماي داخل دپو را در پي خواهد داشت. مقدار آب درون دپو پس از يك ماه كاهش مي‌يابد و يكي از دلايل كند شدن فرآيند از بين رفتن بذور در ماه هاي بعد كـاهش آب است. در صورت تامين رطوبت و هوادهي مناسب نيازي به اضافه كردن مدت زمان دپو نخواهد بود.

رطوبت كافي و هـوادهي مناسـب موجـب افـزايش فعاليـت ميكروارگانيسم‌هاي هوازي و افزايش دما به بـيش از 60 درجـه سانتيگراد است كه اين دما منجر به از بين رفتن بذور علفهـاي هرز خواهد شد.

منبع

معرفي روشي موثر در كاهش آلودگي كوددامي به بذر علفهاي هرز-حميرا سليمي، جواد خلقاني، علي اكبر قره داغي-1394


منبع : حميرا سليمي، جواد خلقاني، علي اكبر قره داغي-1394
تاریخ مطلب : ۱۳۹۹/۰۸/۲۶