بیماری فوما در کلزا

بیماري ساق سیاه کلزا یا شانکر ساقه مدت زیادي است که در سبزیجات خانواده چلیپائیان در اروپا و آمریکا و شناخته و گزارش شده است. وجود این بیماري روي کلزا تاکنون از کشورهاي ایتالیا، کانادا، آلمان، فرانسه، هلند، کنیا، نیوزیلند، سوئد، انگستان گزارش شده است.

بیماری فوما در کلزا

بیماري ساق سیاه کلزا (Black leg) یا شانکر ساقه مدت زیادي است که در سبزیجات خانواده چلیپائیان در اروپا و آمریکا و شناخته و گزارش شده است. وجود این بیماري روي کلزا تاکنون از کشورهاي ایتالیا، کانادا، آلمان، فرانسه، هلند، کنیا، نیوزیلند، سوئد، انگستان گزارش شده است. خسارت این بیماري در فرانسه در حال حاضر سالیانه 20 -5 %در میانگین عملکرد برآورده شده است.

علائم بیماري فومای کلزا

علائم آلودگی ممکن است در تمام اندامهاي هوایی گیاه دیده شود. در مرحله گیاهچه علائم بیماري نخست روي کوتیلدون ها بصورت لکه هاي گرد تا نامنظم سفید تا خاکستري با نقاط سیاه زیاد ظاهر می‌شوند. لکه ها در روي برگها در مقایسه با کوتیلدون ها واضح تر هستند. علائم برگی ابتدایی بصورت لکه هاي گرد تا بی شکل ظاهر می‌شود. رنگ لکه ها در قسمت مرکز سفید تا خاکستري و در حاشیه معمولاً بنفش است. در روي لکه ها اغلب نقاط سیاه رنگ دیده می شود که همان پیکنیدهاي قارچ هستند. علائم بیماري ممکن است بصورت لکه هائی در ساقه، بصورت شانکر مشاهده شود که خسارتزاترین حالت بیماري است. اندازه شانکر ممکن است بتدریج افزایش یافته، پوست دور تا دور ساقه تخریب شده و گیاه در نزدیک سطح خاك شدیداً خسارت دیده و ورس نماید.

فومای کلزا

فومای کلزا

عامل بیماري می‌تواند در تمام فصل زراعی گیاه را مورد حمله قرار داده و تمام قسمتهاي گیاهان حساس کوتیلدون، برگها، ساقه، ریشه ها و غلافها  را آلوده کند. آسکوسپورهاي تشکیل شده در روي کلزاي سال قبل منبع مهم آلودگی اولیه بیماري می‌باشند. در ایجاد بیماري، علاوه بر نژاد پاتوژن، تطابق زمانی آزاد شدن آسکوسپورها با مرحله حساس رشد گیاه حائز اهمیت است. معمولاً ظهور اولین اندام قارچی پس از اولین بارندگی پائیزه، همراه با کاهش دما شروع می‌شود.  آسکوسپورها بعد از قرارگرفتن روي کوتیلدون و برگها، جوانه زده و از طریق استماتها و زخمها وارد گیاه شده و فضاهاي بین سلولی و سلولهاي مزوفیل را اشغال می‌کنند. نخستین علائم بیماري طی چندروز ظاهر می‌شوند. آلودگی برگهای بذری در دمای 5 تا 20 درجه سانتی گراد بیشتر شده و در مرحله 6 برگی در حساسترین مرحله خود است.

زمستان گذرانی عامل بیماری فوما

 عامل بیماري بعد از برداشت محصول، روي بقایاي کلزاي باقی مانده در مزرعه حالت ساپروفیت داشته و شدیدا فعال است. در شرایط نامساعد این قارچ به صورت میسلیوم پایدار می‌ماند. در صورتی که شرایط مرطوب و دماي معتدل وجود داشته باشد قارچ مزبور روي بقایاي گیاه، تشکیل پسودوتسیومها را می‌دهد که منبع اصلی بقاء قارچ است. پایداري پاتوژن روي بقایاي کلزا تحت شرایط کنترل شده حداقل به مدت پنج سال گزارش شده است. عامل بیماري ممکن است از طریق بذر نیز پایدار بماند.

فومای کلزا

روشهای کنترل بیماری فوما

از آنجا که بقایاي کلزاي آلوده سال قبل مهم‌ترین منبع آلودگی می باشد، از اینرو کنترل بیماري از طریق روشهاي زراعی اهمیت خاصی دارد. از بین بردن کاه و کلش از طریق زیر خاك نمودن آنها توسط شخم عمیق بمنظور تسریع در پوسیدن و ممانعت از تشکیل آسکوسپورها یا سوزاندن بسیار موثر اس.  غرقاب کردن مزرعه به مدت 10 روز در کاهش بیماري موثر است. باتوجه به اینکه پایداري عامل بیماري نسبتا کم بوده و جمعیت آن در عرض یک یا دو سال به مقدار زیاد کاهش می یابد، لذا برقراري تناوب سه ساله با گیاهان غیراز خانواده چلیپائیان بویژه غلات آیش کلزا می‌تواند روش کنترل عملی خوبی باشد.

مبارزه با علف هاي هرز: نقش علفهاي هرز خانواده چلیپائیان نیز نباید در تولید آسکوسپور نادیده گرفته شود.

تاریخ کشت: مزارع زود کشت آلوده تر از مزارع دیر کشت در 3 ساله اخیر بوده اند. درمورد مزارع بذري رعایت 5 کیلومتر فاصله از مزارعی که درسال قبل زیر کشت کلزا بوده اند، الزامی است.

کنترل شیمیایی بیماری فومای کلزا

استفاده از بذور گواهی شده که با قارچکش مناسب ضدعفونی شده است.

استفاده از قارچکش کابوکسین تیرام (ویتاواکس تیرام) %WP75 با دز مصرفی 5/2 گرم در کیلوگرم بذر، رورال تی اس %5.52 WP به مقدار 5/1 گرم در هر کیلوگرم بذر.

محلولپاشی مزارع آلوده در اوایل فصل رویشی ( قبل از مرحله روزت ) در مرحله 2 تا 6 برگی با قارچکش تبوکونازول، به مقدار یک لیتر در هکتار یا پروپیکونازول به مقدار یک لیتر در هکتار.

منبع

دستورالعمل اجرایی مدیریت بیماري فوما در زراعت کلزا- فریبا وفایی اسکویی- حمید یدائی- مرداد 97


منبع : دستورالعمل اجرایی مدیریت بیماري فوما در زراعت کلزا- فریبا وفایی اسکویی- حمید یدائی- مرداد 97
تاریخ مطلب : ۱۳۹۹/۰۵/۰۵