بیماری باکتریایی زعفران

فصل رويش گياه زعفران بسته به نوع اقليم منطقه تقريبا از نيمه مهرماه شروع شده و تقريبا تا ارديبهشت ماه و حداكثر خرداد ماه سال آينده ادامه پيدا مي كند. علائم خسارت بيماري باكتريايي بورخلدريا گلاديولي در طي فصل زمستان تقريبا بهمن ماه مزارع زعفران دچار زردي و خزان برگ ها قبل از موعد مي شوند.

بیماری باکتریایی زعفران

زعفران از تيره زنبقيان از گياهان بومي فلات ايران است. زعفران گياهي است كه در مناطق خشك و نيمه گرمسير رشد مي كند. گرچه در شرايط متنوع آب و هوايي رشد مي كند ولي در مناطقي كه آب و هواي معتدل، تابستان هاي خشك و زمستان هاي ملايم داشته باشد رشد مطلوب تري دارد و كيفيت محصول آن بهتر است. كمربند كشت زعفران در جهان بين عرض هاي جغرافيايي 30 تا 40 درجه شمالي است. بيش از 91 درصد از كل توليد زعفران دنيا در ايران توليد مي شود كه بخش اعظم آن مربوط به دو استان خراسان رضوي و خراسان جنوبي است.

كشت زعفران در سالهای اخیر به شدت افزايش يافته است به طوري كه در 10 سال گذشته سطح زير كشت اين محصول در كشور از حدود 85 هزار هكتار در سال 1386 به 108 هزار هكتار در سال 1396 رسيده است كه افزايش نزديك به دو برابر را نشان مي‌دهد. در چند سال اخير، توسعه سطح زير كشت زعفران و وجود سيستم تك كشتي در بسياري از مناطق تحت كشت زعفران به ويژه در دو استان خراسان رضوي و خراسان جنوبي، سبب شد شاهد بروز برخي عوامل بيمارگر نوظهور از جمله بيماري باكتريايي بورخلدريا گلاديولي (Burkholderia gladioli) باشيم.

فصل رويش گياه زعفران بسته به نوع اقليم منطقه تقريبا از نيمه مهرماه شروع شده و تقريبا تا ارديبهشت ماه و حداكثر خرداد ماه سال آينده ادامه پيدا مي كند. علائم خسارت بيماري باكتريايي بورخلدريا گلاديولي در طي فصل زمستان تقريبا بهمن ماه مزارع زعفران دچار زردي و خزان برگ ها قبل از موعد مي‌شوند. بورخلدريا گلادیولی عامل باكتريايي پوسيدگي نرم جوانه هاي تازه و همچنين برگ هاي تازه زعفران است. روي برگ ها و پياز زعفران ايجاد لكه مي‌كند و در طي فصل زمستان باعث خزان قبل از موعد و زرد شدن برگ ها مي شود. اين عامل باكتريايي به شدت ميزان گلدهي را كاهش مي‌دهد.

بیماری زعفران

بیماری زعفران

بيماري، در طي فصل پاييز قبل از گلدهي آغاز و علائم آن به صورت پوسيدگي غلاف سفيد رنگ جوانه اوليه زعفران مشاهده مي‌شود. برخي پياز هايي كه از زمين بيرون آورده مي‌شوند داراي علايم پوسيدگي روي چمچه ( مجموعه برگ وگل زعفران كه در يك پوشش يا غلاف سفيدرنگ قرار مي‌گيرند) هستند كه بتدريج قهوه اي تا قرمز و باعث خشكيدگي و لهيدگي آن مي‌شوند. اين امر باعث مي‌شود كه گل هاي زعفران و برگ ها نتوانند از خاك بيرون آمده و در زير خاك باقي مي‌ماند. گاهي ساقه گل نيز مي‌پوسد. عامل بيماري باعث كاهش گل و كاهش عملكرد مي‌شود.

كنترل بیماری باکتریایی زعفران

با توجه به افزايش سطح زيركشت زعفران در دو استان خراسان رضوي و استان خراسان جنوبي و جابه جايي پياز از اين مناطق به ساير استان هاي كشور، احتمال ورود، استقرار و گسترش اين بيماري به ساير مناطق وجود دارد. از اين رو لازم است در طي فصل جابه جايي پياز، بازرسي هاي لازم براي استفاده از پيازهاي عاري از هر نوع بيماري انجام گيرد و نمونه هاي مشكوك به آلودگي براي كاشت استفاده نشوند.

توصيه هاي اجرايي قبل از كاشت زعفران

در فصل جابه جايي پياز، اطلاع رساني كافي براي جلوگيري از توزيع پيازها از مناطق آلوده به ساير مناطق انجام گيرد.

قبل از انتقال پيازها توصيه مي‌شود در مبداء پيازهاي سالم و فاقد لكه هاي تيره انتخاب شوند. به عبارت ديگر، پيازهاي سالم و عاري از بيماري، از مزارع غيرآلوده تهيه شود.

خاك گيري و پوشال گيري اطراف پياز زعفران با استفاده از دستگاه سورتينگ توصيه مي‌شود. همچنين قبل از كاشت، سورت كردن پيازهاي زعفران سالم از آلوده توصيه مي‌شود. سلامت ظاهري پياز ها مورد توجه قرار گيرد و فاقد هرگونه لكه، حفره، پوسيدگي باشند.

در موقع حمل پيازها از مبداء تا مقصد، پيازها بوسيله كيسه هاي توري شكل يا جعبه هاي مناسب، بسته بندي و بلافاصله به مقصد و زمين اصلي منتقل و بلافاصله كاشته شوند. همچنين از انتقال فله اي پيازها به ساير مناطق جلوگيري بعمل آيد.

توصيه مي شود بيرون آوردن پيازها از داخل خاك، به صورت خشك (خشك كن) انجام گيرد. از آبياري مزرعه قبل از كندن پيازها براي سهولت در كندن جدا خودداري شود. اين پيازها به دليل وجود رطوبت دچار خسارت پنهان شديدي مي‌شوند.

پيازهاي برداشت شده از زمين براي كشت مجدد بايد در شرايط انباري مطلوب قرار گيرند. رطوبت و گرماي زياد در انبارها باعث شدت آلودگي هاي پياز زعفران مي‌شود.

زعفران

منبع

اكرم اسدي و محمودرضا كريمي شهري-1397


منبع : اكرم اسدي و محمودرضا كريمي شهري-1397
تاریخ مطلب : ۱۳۹۹/۰۸/۲۷