انواع خوراک در پرورش گوسفند

گوشت قرمز یکی از منابع مهم تأمین کننده پروتئین مورد نیاز انسان است و در حال حاضر روش اصلی تولید این ماده غذایی با ارزش در کشور، پرورش گاو و گوسفند می‌باشد. از طرفی خوراک بیش از نیمی از هزینه‌های پرورش این دامها را به خود اختصاص میدهد و بی تردید کاهش هزینه این بخش، سبب افزایش بازده پرورش دام خواهد شد.

اهمیت فرآوری خوراک دام

گوشت قرمز یکی از منابع مهم تأمین کننده پروتئین مورد نیاز انسان است و در حال حاضر روش اصلی تولید این ماده غذایی با ارزش در کشور، پرورش گاو و گوسفند می‌باشد. از طرفی خوراک بیش از نیمی از هزینه‌های پرورش این دامها را به خود اختصاص میدهد و بی تردید کاهش هزینه این بخش، سبب افزایش بازده پرورش دام خواهد شد. ازجمله راهکارهای کاهش هزینه خوراک، میتوان به افزایش تولید علوفه و استفاده از فنآوریهای فرآوری خوراک دام اشاره نمود. براساس اطلاعات موجود، محدودیت سطح زیرکشت، کاهش نزولات جوی و در نتیجه کاهش منابع آب زیرزمینی، همچنین افزایش تدریجی دمای هوا، سبب محدود شدن انواع کشت‌های علوفه‌ای و غیرعلوفه‌ای در سالهای اخیر شده است. لذا استفاده از روش‌های فرآوری خوراک می‌تواند در این خصوص مورد توجه بیشتری قرار گیرد.

دام

پرواربندي بره

پرواربندي بره در ايران از زمانهاي قديم مرسوم بوده است و اكثر گله داران گوسفند، بره هاي نر توليدي را خودشان به روش سنتي پروار نموده و به بازار عرضه مي‌كرده‌اند. امروزه روشهاي سنتي براي دامدار مقرون به صرفه نیست و با توجه به برنامه اقتصاد مقاومتي و خودكفايي در توليد گوشت قرمز، آشنايي با روش‌هاي صحيح علمي پرورش و استفاده از ابزارهاي مديريتي پرواربندي بره امري ضروري و اجتناب ناپذير است. بنابراین چنانچه پرواربندی بره براساس اصول و روشهای صحیح صورت گیرد، علاوه بر اقتصادی شدن این حرفه، سبب برطرف شدن و یا حداقل کم شدن نیاز کشور به گوشت قرمز و کاهش وابستگی به واردات این محصول با ارزش خواهد شد و نهایتاً سبب جلوگیری از خروج مقادیر قابل توجهی ارز از کشور نیز می‌شود.

نقش تغذیه در پرواربندی بره

نقش اصلی تغذیه در دام، علاوه بر حفظ سلامتی، رشد، تولید و تولید مثل، افزایش طول عمر دام است که سبب افزایش عملکرد اقتصادی آن خواهد شد. در بره‌های پرواری، مهم ترین صفات مورد نظر، سرعت رشد و طول مدت پروار است که رابطه بین این دو در جهت عکس یکدیگر بوده به طوری که افزایش سرعت رشد دام سبب کاهش طول دوره پرواربندی و در نتیجه اقتصادی شدن بازده واحد تولیدی خواهد شد. هدف از غذا خوردن دام، دریافت تمامی نیازهای غذایی از جمله انرژی، پروتئین، ویتامین ها و موادمعدنی مورد نیاز است که در اجزای خوراک وجود دارند و در صورت تأمین تمامی این مواد مغذی باهم، حداکثر رشد مورد انتظار به دست خواهد آمد.

انواع خوراک کامل در پرورش گوسفند

فله ای

در این شکل خوراک تمام اجزای جیره باهم مخلوط می‌شوند. وجود گرد و غبار و احتمال بروز مشکلات تنفسی هم برای دامدار و هم برای دام، می‌تواند از معایب این شکل از جیره باشد. در حال حاضر مصرف جیره به این شکل در کشور رایج تر از شکل های دیگر مثل بلوک و پلت است.

غذای دام مش

بلوک شده

 در این روش، تمامی اجزاء جیره طی مراحلی با هم مخلوط می‌شود و پس از وارد شدن در یک قالب مکعبی شکل، تحت فشار به شکل مکعب مستطیل یا مربع از مدار خارج می‌شوند. مکعب‌ها معمولا 18-12 کیلوگرم وزن دارند و دارای قطر 10-5 سانتیمتر و طول و عرض 60-40 سانتیمتر هستند. سهولت در حمل و نقل، جلوگیری از ریخت و پاش و مصرف یکنواخت توسط دام از ویژگی‌های خوراکهای بلوک شده می‌باشد. این شکل از خوراک بیشتر برای پرواربندی های مناطق بیابانی و عشایری توصیه می‌شود.

غذای دام پلت

حبه(پلت شده)

برای تبدیل جیره به این شکل لازم است از دستگاه پلت ساز استفاده می‌شود. برای تهیه خوراک پلت شده، ابتدا بخش علوفه‌ای جیره خرد شده و سپس تمامی اجزاء جیره (علوفه و کنسانتره) به طور کامل با هم مخلوط می‌شوند. این کار با استفاده از میکسر (مخلوط کن) انجام می‌شود. اجزاء مخلوط شده با استفاده از نقاله، وارد مخرن دستگاه پلت ساز شده و با عبور از مسیرهایی در طول دستگاه پلت ساز، توسط آب مرطوب می‌شوند و در نهایت با استفاده از حرارت و فشار به صورت حبه های فشرده شده از قسمتی به نام دای که دارای منافذی با قطرهای مختلف می‌باشد، خارج می‌شوند.

مزایای خوراک کامل پلت شده

مصرف یکنواخت

 به دلیل فشرده بودن اجزاء خوراک و چسبیده شدن آنها به هم، امکان جدایی این اجزاء از همدیگر توسط دام وجود ندارد و لذا تمامی اجزاء جیره (خوش خوراک و غیرخوش خوراک) توسط دام مصرف می‌شود.

افزایش خوش خوراکی

 به دلیل افزودن مواد پلت چسبان مانند ملاس، خوش خوراکی جیره افزایش می‌یابد و لذا دام با اشتهای بیشتری آن را مصرف می‌کند.

کاهش ماهیت گرد و خاکی

 خوراک کامل پلت شده نسبت به خوراکهای غیر فشرده، دارای گرد و خاک بسیار کمتری بوده که سبب کاهش احتمال بروز بیماریهای تنفسی برای دام و دامدار می‌شود.

آسانی حمل و نقل

 به دلیل فشرده شدن و امکان بسته بندی کردن این نوع از خوراک، حمل و نقل آن در بخش‌های مختلف دامداری آسانتر است و در نتیجه سبب کاهش نیروی کار و افزایش میل و رغبت کارگر خواهد شد.

کاهش فضای مورد نیاز

فشرده بودن خوراک کامل پلت شده که سبب افزایش جرم حجمی آن می‌شود باعث میشود فضای مورد نیاز برای نگهداری خوراک (انبار) در طول سال کاهش پیدا کند.

کاهش عوامل بیماریزا و ضدتغذیه‌ای

 دمای بالای فرایند پلت کردن خوراک و فشار مکانیکی ناشی از پرس مواد به هنگام عبور از دای، سبب از بین رفتن بسیاری از عوامل بیماریزا و نیز تخریب مواد ضد تغذیه‌ای موجود می‌شود.

منبع

نادر پاپی و مجید توکلی - مزایای استفاده از خوراک کامل پلت شده در واحدهای پرواربندی بره-


منبع : نادر پاپی و مجید توکلی - مزایای استفاده از خوراک کامل پلت شده در واحدهای پرواربندی بره-
تاریخ مطلب : ۱۳۹۹/۰۷/۱۵