معرفی ارقام گندم دوروم ایران

گندم دوروم (Triticum durum) به گندم های دو دانه ای معروف است. این گندم برای تولید آرد ماکارونی مناسب بوده و مانند گندم معمولی از خانواده Poaceae است.

گندم دوروم  

تک لپه ای، یکساله و خود گرده افشان است. مقدار ارزش ریالی آن 20 تا 25 درصد از گندم معمولی بیشتر است. دانه سخت، کشیده تر از معمول، زرد رنگ و براق است. این گندم دارای پروتئین وگلوتن و کربوهیدراتهای ساده آن از واریته های دیگر بیشتر است. دارای 12 تا 14 درصد پروتئین است به همین دلیل ارزش غذایی آن از برنج (با 7 درصد) و گندم نان (10 تا 12 درصد) است. به دلیل اینکه دانه های این رقم گندم زرد و طلایی است رنگ آرد به دست آمده از آن زرد است و رنگ ماکارونی هم زرد می‌شود.

دوروم

مزرعه دوروم

بیشتر کشورهای تولید کننده گندم دوروم آب و هوای گرم و خشک دارند و تعداد کمی سازگار با سرد هستند. یکی از ویژگی های این گندم تحمل این نوع گندم نسبت به شرایط نا مساعد مانند خشکی، گرما، تغییرات ناگهانی دما و بیماری هایی مانند زنگ زرد و سیاهک است. مناطق آفتابی به تولید رنگ زرد دانه کمک می‌کنند. با افزایش رطوبت و گرما دانه ها شیشه ای شده و مقاومت آنها نسبت به شکسته شدن بیشتر می‌شود. هرچه گندم شیشه ای تر و سخت تر باشد سمولینای بیشتری تولید می‌کند. اغلب ساختار دانه گندم دوروم  شیشه ای بوده و کاروتنوئید بیشتری نسبت به گندم نان و کیک و شیرینی دارد. شیشه ای بودن ساختار گندم به نحوه قرار گرفتن لایه های مختلف پروتئین روی هم دارد. اگر کوددهی با کودهای نیتروژنی در سه نوبت کاشت، پنجه زنی و ظهور سنبله انجام شود میزان درصد پروتئین دانه نسبت به زمانی که کود نیتروژنی در یک یا دو مرحله داده شود بیشتر است.

آب و هوای مورد نیاز برای تولید گندم دوروم

گندم دوروم نیاز به مناطق گرم و خشک دارد و نسبت به گندم معمولی نسبت به تنش های محیطی مقاوم تر است. این گندم نسبت به شوری در مراحل تولید خوشه و دانه از جو و گندم نان حساس تر است. دمای مناسب برای رشد گندم حدود 25 درجه سانتی گراد است. گندم های بهاره نسبت به گندم پاییزه به سرمای کمتری نیاز دارند.

مراحل آماده سازی زمین برای کشت گندم

شخم زمین به عمق 20 تا 30 سانتی متر انجام شود و کودهای پایه به زمین داده شود، دیسک و تسطیح شود. برای جلوگیری از انواع بیماری های قارچی از قارچکش های ویتاواکس یا کاربوکسین تیرام به میزان 2 در هزار استفاده شود. مقدار بذر مورد نیاز درهکتار بین 190 تا 250 کیلوگرم در هکتار است که بسته به شرایط زمین، نوع کشت و رقم هم دارد. عمق کاشت بذر گندم بین 4 تا 6 سانتی متر است.

برداشت

دانه گندم دوروم

کوددهی گندم دوروم

قبل از تعیین کودهای مورد نیاز برای کشت گندم انجام آزمون خاک ضروری است. کودهای سوپرفسفات تریپل یا دی فسفات آمونیوم و سولفات پتاسیم قبل از کشت استفاده شود. کودهای ازته در سه تا چهار نوبت بسته به نوع خاک استفاده شود. به صورت عمومی به ترتیب برای کشت گندم دوروم آبی و دیم 100 و 200 کیلو گرم کود اوره، 100 و 150 کیلو گرم در هکتار کود فسفات آمونیوم 75 و 150 کیلو گرم در هکتار کود سولفات پتاسیم توصیه می‌شود. مصرف کودهای ازته در چند مرحله باعث افزایش درصد پروتئین و کاهش لکه های آردی در گندم می‌شود.

ارقام گندم دوروم معروف در ایران

رقم گندم دوروم کرخه

این رقم برای مناطق گرم و خشک جنوب کشور بویژه استان های خوزستان، ایلام و جنوب فارس، مناطق گرم استان کرمان مناسب است. عملکرد این رقم 6600 کیلو گرم در هکتار است.  این رقم دارای عادت رشدی بهاره، میانگین ارتفاع 95 سانتی متر است. همچنین این رقم برای تولید ماکارونی کیفیت خوبی دارد. به بیماریهایی مانند زنگ زرد، سفیدک پودری، سیاهک ناقص و نقطه سیاه مقاوم است. این رقم کود پذیری بالایی دارد و دارای دانه های با بافت شیشه ای و به رنگ زرد کهربایی است. از نظر رسیدن زود رس و 13.2 درصد پروتئین دارد.

رقم گندم دوروم دنا

این رقم مناسب برای استان های گلستان، تهران، کرمانشاه، لرستان، خوزستان، اصفهان، فارس، کرمان، سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی و اقلیم معتدل و گرم و خشک است. عملکرد 6800 کیلو گرم در هکتار است. ارتفاع این رقم 94 سانتی متر، دارای وضعیت رشد بهاره، مقاوم به خوابیدگی، بیماری زنگ زرد و سیاهک ناقص است. کیفیت پخت ماکارونی خوب و میانگین درصد پروتئین 13.2 درصد است.

رقم گندم دوروم شبرنگ

این رقم برای مناطق گرم و خشک مانند استان های خوزستان و سیستان و بلوچستان، ایلام، کرمان، لرستان، کرمانشاه، کهگیلویه و بویر احمد و فارس مناسب است. عملکرد 6639 کیلو گرم در هکتار است. عادات رشدی بهاره، ارتفاع 91 سانتی متر، مقاوم به خوابیدگی، زنگ زرد و قهوه ای، کیفیت پخت ماکارونی خوب و پروتئین 11.8 درصد است.

رقم گندم دوروم آران

این رقم برای مناطقی مانند استان خوزستان، سیستان و بلوچستان، ایلام و مناطق گرم استان های کرمان، لرستان، کرمانشاه، کهگیلویه و بویر احمد و فارس مناسب است. عملکرد 7660 کیلو گرم در هکتار است. این رقم بهاره است، به خوابیدگی و زنگ قهوه ای مقاوم است. میزان پروتئین دانه 13.6 درصد است. رنگ دانه زرد کهربایی بوده و به بیماری زنگ زرد نیمه مقاوم است.

رقم گندم دوروم آریا

این رقم برای مناطق معتدل گرم و معتدل سـرد شـامل اسـتانهاى البرز, کرمانشـاه، تهران، خوزسـتان، فارس و خراسـان رضوى مناسب است. این رقم دارای عادت رشدى بهاره است که براى کشت در مناطق معتدل گرم و معتدل سرد معرفى و آزاد سازى شده است. این رقم به خوابیدگى و ریزش دانه مقاوم بوده و ظرفیت کودپذیری بالایی دارد. عملکرد این رقم در ایستگاه کرج 8940 کیلو گرم و به طور میانگین 6782 کیلو گرم در هکتار است. بافت دانه این رقم شیشه ای بوده و برای تولید پاستا مناسب است. ارتفاع بوته 95 سانتی متر و از نظررسیدگی متوسط رس و مقاوم به خوابیدگی و ریزش دانه است.

رقم گندم دوروم سیمینه

مناطق مناسب کشت اقلیم سرد کشور بخصوص دو استان آذربایجان غربى و همدان است. میانگین عملکرد آن در ایستگاه هاى مورد مطالعه 6311 کیلوگرم در هکتار است. این رقم نسبت به بیمارى هاى زنگ زرد و زنگ قهوه‌اى مقاومت بالایى نشان می‌دهد. مقاومت به خوابیدگى و ریزش دانه وداشتن دانه هاى زرد رنگ نیز از دیگرمشخصات زراعى آن محسوب مى‌شود. علاوه بر این رقم سیمینه واجد مقاومت به بیمارى سیاهک ناقص نیزاست. این رقم دیر رس است و میانگین ارتفاع آن 100 سانتی متر است.

دانلود اپلیکیشن مشاوره رایگان کشاورزی

دانلود اپلیکیشن امداد کشاورز

مشاوره رایگان کشاورزی، کشاورزی هوشمند، مشاوره تلفنی کشاورزی، آفت، بیماری، کود، بذر، سم، زراعت، باغداری، زنبورداری، دام، طیور، آبزیان، پرورش قارچ، ماشین آلات، خرید و فروش، محصولات و نهاده‌های کشاورزی، زعفران، پسته، گیاهان دارویی، گاو، گوسفند، میگو، مشاوره رایگان، کشاورزی نوین، کشاورزی آنلاین، کشاورزی مدرن، کارشناس کشاورزی، اخبار کشاورزی، دانلود اپلیکیشن کشاورزی، اپلیکیشن کشاورزی، اپلیکشن آفات و بیماری‌ها، مشاوره رایگان با کارشناس کشاورزی، نرم افزار کشاورزی

منابع

http://www.areeo.ac.ir

http://www.ikiu.ac.ir/public-files/profiles/items/090ad_1396263714.pdf


منبع : امداد کشاورز
تاریخ مطلب : ۱۳۹۸/۰۷/۲۲